Temperaturen blijven er twee keer sneller stijgen dan wereldwijd het geval is.

Dat blijk uit een nieuw onderzoeksrapport waar 85 onderzoekers uit 12 verschillende landen aan hebben meegewerkt. Het rapport is gisteren gepresenteerd tijdens een jaarlijkse bijeenkomst van de American Geophysical Union en schetst een vrij somber beeld.

Watertemperatuur
Want hoewel er in 2017 minder records werden gebroken in het Arctische gebied dan vorig jaar, gaat de opwarming onverminderd door. Het resulteert dit jaar in watertemperaturen die hoger liggen dan gemiddeld. Zo lag de temperatuur van het water in de Barents- en Chukchi-zee in augustus maar liefst vier graden Celsius boven het gemiddelde.

Luchttemperatuur
Ook de luchttemperatuur lag in 2017 hoog. Wat dat betreft maakte het Arctische gebied het op één na warmste jaar door: de gemiddelde temperatuur lag in 2017 1,6 graden Celsius hoger dan gemiddeld in de periode 1981-2010 het geval was.

Zee-ijs
De hoge temperaturen resulteren in minder zee-ijs. Dat zagen we bijvoorbeeld in maart, toen het zee-ijs aan het eind van de winter zijn maximale omvang bereikte. Nog nooit zagen satellieten aan het eind van het winterseizoen zo weinig zee-ijs op de wateren rusten als toen. Het zomerseizoen was daarentegen weer wat koeler, waardoor de minimale omvang die het zee-ijs aan het eind van de zomer bereikte enigszins meeviel: er zijn maar liefst zeven jaren waarin het zee-ijsminimum kleiner was. Wat echter nog altijd zeer verontrustend blijft, is dat het zee-ijs elk jaar dunner wordt. Op dit moment bestaat het zee-ijs op de Noordpool voor 79 procent uit ijs dat hooguit één jaar oud is. In 1985 bestond nog bijna de helft van het ijs uit ijs dat al meerdere jaren meeging.

Canada, Alaska en Groenland
Maar het Arctisch gebied is groter dan de noordpool alleen. De onderzoekers keken dan ook naar Alaska, Canada en een deel van Siberië. En ook daar zijn de veranderingen goed zichtbaar. Zo wordt de vegetatie aldaar steeds groter: bomen en struiken koloniseren de graslanden of toendra. Daarnaast blijkt de sneeuwbedekking in het Noord-Amerikaanse deel van het Arctische gebied voor het elfde jaar in rij beperkter dan gemiddeld. In het Euraziatische deel van het Arctische gebied was de sneeuwbedekking voor het eerst sinds 2005 omvangrijker dan gemiddeld, wat tevens toe te schrijven is aan iets koelere temperaturen dan we de laatste jaren gewend waren. De onderzoekers wierpen ook een blik op de Groenlandse ijskap die dit jaar vroeg begon met smelten, maar een koele zomer doormaakte, waardoor er in vergelijking met de afgelopen negen jaar iets minder smelt plaatsvond. Het neemt niet weg dat de Groenlandse ijskap ook dit jaar – zoals al sinds de eerste metingen in 2002 werden gedaan het geval is – massa verliest.

Samengevat stellen de onderzoekers dat het Arctische gebied absoluut geen aanstalten maakt om het imago van bevroren regio dat het decennia geleden had, terug te krijgen. De temperaturen blijven er namelijk twee keer sneller stijgen dan wereldwijd het geval is. En wie de gegevens in het licht van historische data bekijkt, ziet dat de opwarming ook in 2017 stug doorgaat.