De komeet scheerde onlangs langs de zon, maar heeft de intense ontmoeting met onze moederster overleefd.

Met een paar foto’s maken astronauten Ivan Vagner en Robert Behnken voor eens en altijd duidelijk dat je vanuit het internationale ruimtestation echt het beste uitzicht hebt. Niet alleen op onze thuisplaneet. Maar ook op alles wat daarbij in de buurt komt. Zoals komeet NEOWISE bijvoorbeeld.

Perihelium
De komeet bereikte op 3 juli perihelium. Op dat moment was de afstand tussen de komeet en de zon het kleinst en werd deze flink verhit. En dat gaat een komeet – die voor een groot deel uit ijs bestaat – niet in de koude kleren zitten. Het ijs sublimeert (verdampt) en haast zich – vergezeld door stof – van de komeet vandaan. Het resulteert in de kenmerkende komeetstaart, die ook op de foto’s van Behnken en Vagner – gemaakt kort na perihelium – goed zichtbaar is.


Menig komeet overleeft de rit langs onze moederster niet en valt kort voor of na perihelium uiteen. Maar NEOWISE heeft – ondanks dat deze zich nog binnen de omloopbaan van Mercurius waagde – mooi stand gehouden. Inmiddels haast de komeet zich weer naar de buitenste regionen van ons zonnestelsel en zal daarbij half augustus onze planeet op een slordige 103 miljoen kilometer passeren. De vrij heldere komeet is – bij helder weer – ook vanaf het aardoppervlak goed zichtbaar. Vanuit Nederland moet je daarvoor op dit moment wel vroeg op; de komeet is ‘s nachts het beste te zien. Vanaf volgende week kun je deze echter ook tegen het eind van de avond gaan spotten.

Onderzoekers houden NEOWISE – ondanks dat deze op meer dan 100 miljoen kilometer afstand geen enkel gevaar vormt voor de aarde – goed in de gaten. Ze hopen de komende maanden meer te weten te komen over de samenstelling en structuur van de komeet. Eerder onderzoek heeft al uitgewezen dat de komeet ongeveer 5 kilometer groot is. En dat de komeetkern bedekt is met donker materiaal dat nog stamt uit de periode kort na de totstandkoming van ons zonnestelsel, toen de komeet vorm kreeg.

Komeet NEOWISE werd op 27 maart van dit jaar ontdekt door NASA’s Near-Earth Object Wide-Field Infrared Survey Explorer (NEOWISE). De infraroodtelescoop – die oorspronkelijk aangeduid werd als WISE – werd in 2009 gelanceerd en bracht bijna de gehele hemel in infrarood in kaart. Het resulteerde onder meer in de ontdekking van de allereerste aardse Trojaan en een compleet nieuwe klasse bruine dwergen. In 2011 werd de ruimtetelescoop op standby gezet. Om in 2013 weer geactiveerd te worden en onder de naam NEOWISE op jacht te gaan naar aardscheerders: planetoïden en kometen die zich in de omgeving van de aarde begeven. Naar verwachting komt ook de missie van NEOWISE binnenkort ten einde; de telescoop zakt steeds verder af en zal over niet al te lange tijd in de aardse atmosfeer verbranden. Aan een opvolger wordt gewerkt: de Near-Earth Object Surveillance Mission (NEOSM) moet de zoektocht naar (potentieel gevaarlijke) aardscheerders voortzetten.

Hoeveel telescopen we de komende jaren ook op het heelal gaan richten: de komeet NEOWISE zien we hier niet meer terug. De komeet heeft namelijk een omlooptijd van duizenden jaren. Een goede reden om nog eens uitgebreid te genieten van de foto’s die de astronauten hebben gemaakt. Of beter nog: van de beelden die door camera’s bevestigd op het ISS van de komeet zijn gemaakt (en door Sean Doran tot adembenemend filmpje zijn verwerkt). Enjoy!