Het sterrenstelsel werd in de eerste miljard jaar na de oerknal geboren.

Het is een opmerkelijke ontdekking. “Een object zien dat in de eerste miljard jaar na de oerknal is ontstaan, is opmerkelijk, omdat het universum nog volledig geïoniseerd was,” vertelt onderzoeker Min Yun. “Dat wil zeggen dat het in de eerste 400 miljoen jaar te heet en te uniform was om iets te vormen. Dus we gokken dat de eerste sterren en sterrenstelsels en zwarte gaten allemaal ontstonden tussen een half miljard en één miljard jaar na de oerknal. Dit nieuwe object zit dus heel dicht op de eerste sterrenstelsels die het levenslicht zagen.”

Stoffig
Het sterrenstelsel in kwestie staat op zo’n 12,8 miljard lichtjaar afstand van de aarde. Aangezien het licht afkomstig van dit sterrenstelsel dus al zo’n 12,8 miljard jaar nodig heeft om de aarde te bereiken, zien we het nu dus zoals het er 12,8 miljard jaar geleden uitzag. In die tijd – zeer kort na de oerknal die zo’n 13,7 miljard jaar geleden plaatsvond – was het sterrenstelsel stoffig en druk bezig met de productie van sterren.

Een schematische weergave van de evolutie van het universum. De eerste 400 miljoen jaar wordt aangeduid met ‘Dark Ages’. Pas in de tweede helft van de eerste miljard jaar begonnen sterren en sterrenstelsels te ontstaan. De satelliet die in de afbeelding staat (WMAP) deed tot oktober 2010 onderzoek naar de kosmische achtergrondstraling en probeerde zo meer te weten te komen over de evolutie van het heelal. Afbeelding: NASA / WMAP Science Team (via Wikimedia Commons).

Eén van de oudste objecten
Tot op heden is er slechts één ietsje ouder en verder van ons verwijderd sterrenstelsel bekend. Dat maakt dit sterrenstelsel tot één van de oudste objecten in het universum dat onderzoekers ooit hebben gespot.

De astronomen deden hun ontdekking met de Large Millimeter Telescope (LMT) in Mexico. De telescoop is nog niet eens helemaal operationeel, maar blijkbaar toch al gevoelig genoeg om één van de eerste zware sterrenstelsels in het universum te spotten. Het belooft iets voor de toekomst. Naar verwachting zal de LMT wanneer deze komende winter helemaal operationeel is, de leiding nemen in de zoektocht naar de oudste, meest afgelegen objecten in het universum. “Het kan zijn dat er een hele hoop zijn, maar dat we eerder nog niet in staat waren om ze te spotten, maar met LMT kunnen we ze zien,” stelt Yun. “Misschien beginnen ze nu wel op te duiken.”