vier keer

Astronomen hebben met behulp van ruimtetelescoop Hubble een wel heel bijzondere waarneming gedaan. Ze zagen een ster maar liefst vier keer ontploffen. En daarmee kunnen ze onder meer Einstein op de proef stellen.

De geëxplodeerde ster in kwestie bevindt zich direct achter een cluster bestaande uit enorme sterrenstelsels. De massa van dit cluster is zo groot dat de ruimte eromheen verbogen wordt en het licht van hemellichamen die erachter staan, versterkt wordt. Eigenlijk doet het cluster daarmee dienst als een ‘kosmische lens’ die meerdere beelden (in dit geval: vier) van één achterliggende supernova creëert (zie de afbeelding hieronder).

De werking van de kosmische lens. Afbeelding: NASA / ESA.

De werking van de kosmische lens. Afbeelding: NASA / ESA.

Albert Einstein voorspelde dit effect 100 jaar geleden al toen hij zijn Algemene Relativiteitstheorie optekende. De beelden die nu (in viervoud) van de ontplofte ster zijn gemaakt, kunnen gebruikt worden om die theorie te toetsen. “Het is een perfect opgezet experiment: je kan geen beter experiment bedacht hebben,” vertelt onderzoeker Brad Tucker. “Je kunt nu de grootste vragen die er rond Einsteins relativiteitstheorie zijn in één klap oplossen.”

Maar de bijzondere observatie dient meer doeleinden dan het tarten van Einstein. De waarnemingen geven ook meer informatie over de hoeveelheid donkere materie en donkere energie in het universum. De supernova die we nu – in viervoud – zien, zou zonder het enorme cluster ervoor – dat dus dienst doet als een vergrootglas – niet zichtbaar zijn. “Het (de supernova, red.) is een overblijfsel uit simpelere tijden, toen donkere energie nog geen gekke dingen aan het doen was. We kunnen dat gebruiken om uit te zoeken hoe donkere materie en donkere energie een zooitje hebben gemaakt van ons universum.”