Bacteriën lijken een nieuwe roeping te hebben gevonden: kunstwerken schoonmaken. De micro-organismen doen het snel, voorzichtig en heel netjes.

Oude kunstwerken moeten heel wat doorstaan. Natuurrampen, oorlogen en vernielzuchtige mensen. Het is dan ook logisch dat een restauratie op zijn tijd nodig is.

Zout
En dat is lang niet altijd even gemakkelijk. Het is een precisiewerkje waarbij dingen sneller fout dan goed gaan. Geen wonder dat mensen er eerst even voor terugdeinsden om de muren van de kerk van Santos Juanes in Valencia schoon te maken. De muren waren in 1936 aangetast door een vuur en daarna op onjuiste wijze gerestaureerd. Het grootste probleem was efflorescentie: een soort witte korst op de schilderingen die veroorzaakt werd door zouten. Die korst kon eigenlijk alleen verwijderd worden op manieren die ook de kunst zouden aantasten.

WIST U DAT…

Bacterie
Gelukkig hadden wetenschappers nog wel andere ideeën. Ze trainden de bacterie Pseudomonas om de zoutresten letterlijk op te eten. De bacteriën werden in een gel op het kunstwerk aangebracht. Zo werd voorkomen dat vocht in de kunst zou trekken. Na anderhalf uur kon de gel – tegelijkertijd met de bacteriën verwijderd worden. De bacteriën die nog op het kunstwerk achterbleven, gingen al snel dood, omdat ze geen vocht tot hun beschikking hebben.

Snel
De eerste experimenten met de bacteriën zijn veelbelovend. De organismen werken snel, behandelen alleen de delen die behandeld moeten worden en brengen geen schade toe aan het kunstwerk of de mensen.

Nader onderzoek moet uitwijzen of de methode ook op andere materialen ingezet kunnen worden. Onderzoekers hebben goede hoop dat nog meer bacteriën getraind kunnen worden om kunst schoon te maken.