Nog niet eerder is het onderzoekers gelukt om het hart van een varken zo lang in het lijf van een baviaan te laten kloppen. Xenotransplantatie lijkt hiermee veelbelovender te worden.

Er is een tekort aan donoren. En dus een lange wachtlijst voor mensen die wachten op een orgaan. Er is een manier om die wachtlijst te verkorten: xenotransplantatie, oftewel de transplantatie van organen van andere soorten. Maar er is één obstakel: het immuunsysteem. Dat reageert vaak heftig op organen van andere soorten, wat leidt tot afstoting van het orgaan.

Donor
De onderzoekers maakten tijdens hun experimenten gebruik van donorharten afkomstig van genetisch gemodificeerde varkens. De varkens waren zo aangepast dat hun hart minder snel door het lichaam van de ontvanger (de baviaan) vijandig zou worden bejegend.

Baviaan
Wetenschappers lijken dat obstakel nu overwonnen te hebben. In het blad Nature Communications schrijven ze dat ze een behandeling hebben ontwikkeld die het immuunsysteem onderdrukt. Met die behandeling is het ze gelukt om een baviaan – een dier dat nauw verwant is aan de mens – meer dan twee jaar met een kloppend varkenshart rond te laten lopen.

Twee jaar
Het hart van de baviaan werd niet vervangen door het varkenshart, zo is in hun paper te lezen. De baviaan hield zijn eigen hart en het varkenshart werd aangesloten op de bloedsomloop van de baviaan, waarna het meer dan twee jaar (945 dagen) bleef kloppen. Nog niet eerder heeft een donorhart afkomstig van een varken zolang in het lijf van een baviaan geklopt.

CD40
En dat allemaal mede dankzij die nieuwe behandeling die bestaat uit een cocktail van medicijnen. Zo kregen de bavianen bijvoorbeeld een stofje dat het eiwit CD40 – van groot belang voor de communicatie tussen bepaalde immuuncellen – uitschakelde. Hoe belangrijk die cocktail voor de bavianen was, werd wel duidelijk toen de onderzoekers deze medicatie af gingen bouwen. De bavianen gingen hun harten afstoten.

Dat bavianen dankzij deze nieuwe behandeling zo lang met een ‘vreemd’ hart in hun lijf kunnen rondlopen – misschien hadden ze nog wel langer met het varkenshart overweg gekund als de medicatie niet was afgebouwd – is hoopgevend. Maar meer onderzoek is hard nodig. Zo zal er nu eerst getest moeten worden of de behandeling ook zo goed werkt als het hart van de baviaan daadwerkelijk door dat van een varken wordt vervangen. En wie weet leiden die experimenten in de toekomst tot de transplantatie van varkensorganen in mensen. Maar voor nu lijkt dat nog verre toekomstmuziek.