BIOLOGIE  Wereldwijd zijn duizenden heilige plaatsen te vinden. Ooit verafgood door mensen, nu verlaten en haast al vergeten. En daar maken bedreigde dier- en plantensoorten dankbaar gebruik van. Onder meer heilige grotten en bossen dienen als een schuilplaats en zijn nu de heiligdommen van de natuur zelf geworden.

“Er is wereldwijd steeds meer bewijs dat laat zien hoe belangrijk heilige plaatsen voor de instandhouding (van dier- en plantensoorten, red) zijn,” vertelt Jan Salick. Hij onderzocht heilige plaatsen in Tibet en ontdekte dat daar meer soorten leven dan in ‘gewone’ gebieden. Andere onderzoeken ondersteunen zijn conclusies. Van India tot Japan en Zuid-Amerika worden heiligdommen door bedreigde flora en fauna ingenomen.

“Hoewel heilige plaatsen niet voor de instandhouding van de biodiversiteit zijn gecreëerd, dragen ze nog steeds bij aan de bescherming en het behoud van ecosystemen.” Het lijkt de wereld op zijn kop. Normaal dienen mensen zich verre van de natuur te houden om bedreigde diersoorten een kans te gunnen. Maar nu maken de dieren dankbaar gebruik van de menselijke inmenging.

Kristian Metcalfe van de Universiteit van Exeter in Penryn, Cornwall onderzocht de Three Sisters Caves in Kenia. Vroeger dienden de grotten als schuilplaats voor slavenhandelaars en mensen die de dupe dreigden te worden van stamconflicten. Ook werden er traditionele en religieuze ceremonieën gehouden. Metcalfe vroeg de oudsten uit een lokaal dorp om toestemming en ging de grotten binnen. Hij vond er 121 plantensoorten waarvan er negen zeldzaam waren. Daarnaast huizen er 46 diersoorten, onder meer kikkers, bavianen, vlinders en vleermuizen. Eén van de vleermuissoorten bleek slechts op negen locaties in Kenia voor te komen en was geheel nieuw in het gebied rondom de Three Sisters Caves.

“Gebieden die door inheemse culturen worden bewaard kunnen belangrijk zijn voor de conservatie,” concludeert Metcalfe. “Vooral op plaatsen waar ten bate van de landbouw veel wordt verwoest. De heiligdommen hebben een historische en traditionele waarde waardoor mensen ze niet binnengaan. Bossen waarvoor dit niet geldt, worden aangetast.”