Zou u 1 mens doden als u er zo 5 kon redden? Voor het eerst is het bekende dilemma nu in een gedragsexperiment gestopt.

Het dilemma is niet nieuw. Maar wanneer mensen met dit dilemma geconfronteerd worden dan is dat vaak in een onrealistische setting. Ze zitten aan een tafel en moeten op een knopje drukken. Of ze moeten zeggen wat ze zouden doen. Maar hoe zou het nu zijn als ze net als die ene en vijf andere mensen rond zouden lopen in een virtuele omgeving en dus oog in oog met die ‘levensechte’ mensen een keuze zouden moeten maken?

Experiment
Onderzoeker Carlos David Navarrete zocht het uit, zo is binnenkort in het blad Emotion te lezen. Hij zette proefpersonen een bril op waarmee ze in een driedimensionale, virtuele omgeving stapten. In die omgeving denderde een wagon over de treinrails. Op een deel van de treinrails stonden vijf mensen. Op een ander deel stond maar één mens. De wagon denderde af op de vijf personen. De proefpersoon kreeg de keuze: hij kon een knop omzetten en er zo voor zorgen dat de trein van spoor wisselde en niet vijf, maar slechts één dodelijk slachtoffer zou maken.

Resultaten
Maar liefst negentig procent van de proefpersonen besloot één digitaal karakter te doden en de vijf anderen zo te redden. Veertien van de 147 proefpersonen deden niets, drie ervan hadden eerst wel de knop omgezet, maar zetten deze later toch weer terug. Het is voor het eerst dat proefpersonen op zo’n levensechte manier aan dat dilemma worden onderworpen en ook kunnen horen en zien wat de gevolgen van hun daden voor een levensecht digitaal karakter zijn.

Opvallend genoeg zijn de resultaten van dit gedragsexperiment vergelijkbaar met de resultaten van eerdere experimenten die niet in zo’n virtuele omgeving plaatsvonden. “Ik denk dat mensen een aversie hebben tegen het pijn doen van anderen en dat moet door iets overschreven worden,” stelt Navarrete. “Wat wij ontdekt hebben is dat de regel van ‘U zult niet doden’ overschreven kan worden door overwegingen die het grotere goed betreffen.”