Wanneer er een vechtpartij ontstaat, vormt zich daar omheen direct een kring van toeschouwers. Wij mensen kijken graag naar gevechten. En dat geldt niet alleen voor ons, maar ook voor berberapen. En een nieuw onderzoek met deze apen kan wel eens verklaren waarom we zo graag naar vechtersbazen kijken.

Wetenschappers van de universiteit van Lincoln bestudeerden een groep wilde berberapen. Gevechten komen in zo’n groep regelmatig voor. Over de twee tegenstanders en het gevecht dat zij aangaan, is al veel geschreven. Maar over de vele apen die toekijken hoe de twee vechtersbazen elkaar het leven zuur maken, niet.

Vachtverzorging
Dit onderzoek brengt daar verandering in. De onderzoekers bestudeerden hoe de apen zich gedroegen wanneer twee apen met elkaar gingen vechten. Toeschouwers verzamelden zich rond het gevecht en zodra het gevecht erop zat, zochten de toeschouwers en de verliezer contact met elkaar. Vaak resulteerde dat contact in ‘grooming’: het verzorgen van de vacht (onder meer het verwijderen van parasieten).

WIST U DAT…

…onlangs in Kongo een nieuwe aapsoort is ontdekt?

Initiatief
De onderzoekers ontdekten dat het meestal toeschouwers waren die het initiatief namen. Zij benaderden de slachtoffers in 49 procent van de gevallen. Het leek misschien of de toeschouwers de verliezer een hart onder de riem wilden steken en hem wilden beschermen en troosten. Maar schijn bedriegt: uit het onderzoek blijkt namelijk dat toeschouwers meer voordeel haalden uit het verzorgen van de slachtoffers dan de slachtoffers zelf. Wanneer een toeschouwer een verliezer verzorgde, verwachtte deze dat het slachtoffer hem ook zou verzorgen. Wanneer een toeschouwer een slachtoffer benaderde en dat resulteerde in ‘grooming’ dan werd uiteindelijk de toeschouwer uitgebreider verzorgd dan het slachtoffer zelf. Welbeschouwd buiten toeschouwers de kwetsbare positie van de verliezers uit, zo concluderen de onderzoekers in het blad Animal Behaviour.

Het kan wel eens verklaren waarom ook wij mensen zo graag toekijken hoe anderen vechten. “Eén van de redenen waarom wij mensen zo geïnteresseerd zijn in het kijken naar agressieve interacties kan zijn dat deze conflicten ons aan een schat aan informatie over anderen in onze groep helpen,” vertelt onderzoeker Bonaventura Majolo. “Onze observaties van uitbuiting onder wilde berberapen onderschrijft de theorie dat het observeren van agressieve interacties tussen groepsleden verschillende sociale voordelen en functies heeft.”