naakte-molrat

Onderzoekers hebben een proteïne gevonden, die de naakt molrat beschermt tegen kanker. Het onderzoek kan leiden tot nieuwe, effectieve behandelmethoden tegen kanker.

Onderzoekers van de universiteit van Rochester ontdekten in 2013 een molecuul – HMW-HA – die veelvuldig in het weefsel van naakte molratten voorkomt. Dit stofje zou het lichaam immuun maken voor kanker. Wetenschappers hebben dit verder onderzocht en komen nu met nieuwe resultaten.

Naakte molrat is een eindbaas
Naakte molratten zijn bijzondere knaagdieren. Zo kunnen ze lange perioden van zuurstoftekort overleven en kunnen ze pijn veroorzaakt door brandende zuren niet voelen. Als klap op de vuurpijl zijn de dieren ook nog eens de enige koudbloedige zoogdieren die ons bekend zijn. Allemaal reuze-interessant. Maar wat het beestje echt fascinerend maakt, is dat er nog nooit een naakte molrat met kanker is gesignaleerd. Alles wijst er dan ook op dat de knaagdieren – ondanks het feit dat ze uitzonderlijk oud kunnen worden, wel dertig jaar – geen kanker kunnen krijgen.

Mensen en muizen hebben een INK4-locus (een cluster van genen) met drie kankeronderdrukkende proteïnen: p15INK4b, p16INK4a en ARF. Zij voorkomen dat gestresste of gemuteerde cellen gaan delen, waardoor tumorvorming kan ontstaan. Verrassend genoeg heeft een naakte molrat een vierde kankeronderdrukkende proteïne. Deze proteïne ontstaat wanneer p15INK4b en p16INK4a worden gefuseerd. De onderzoekers concluderen dat de vierde proteïne – met de naam pALTINK4a/b – waarschijnlijk beter is in het stoppen van het deelproces dan andere proteïnen.

“INK4 is de meest voorkomende gemuteerde locus in tumoren”, zegt professor Andrei Seluanov van de universiteit van Rochester. “Wanneer dat gen wordt uitgeschakeld, resulteert dat meestal in het ontstaan van tumoren. Door dit gen beter te begrijpen, kunnen we in de toekomst bepaalde kankers voorkomen.”

De onderzoekers vonden een verband tussen HMW-HA en pALTINK4a/b. Wanneer de molecuul HMW-HA aanwezig is en cellen worden te druk, dan is de vierde kankeronderdrukkende proteïne ook vaker van de partij. De wetenschappers hebben geprobeerd om pALTINK4a/b in muizen en mensen te vinden, maar zijn hier niet in geslaagd. “Hoewel het niet honderd procent zeker is dat wij dit proteïne niet hebben, is het wel zeer onwaarschijnlijk”, concludeert professor Vera Gorbunova.