verstoring

Het lijkt erop dat Cassini getuige geweest is van de geboorte van een nieuwe maan. De ruimtesonde zag in de ringen van Saturnus verstoringen ontstaan die wijzen op de aanwezigheid van een klein object. “Dit kan wel eens het moment van geboorte zijn, waarbij het object de ringen aan het verlaten is om een zelfstandige maan te worden,” aldus onderzoeker Carl Murray.

Cassini fotografeerde precies een jaar geleden verstoringen aan de rand van Saturnus’ A-ring. Eén van deze verstoringen is boogvormig en zo’n twintig procent helderder dan het omringende materiaal. Het boogje in de ring is ongeveer 1200 kilometer lang en 10 kilometer breed. Ook ontdekten de onderzoekers enkele zeer ongebruikelijke verstoringen in de doorgaans zo gladde randen van de ring. Onderzoekers denken dat de verstoringen stuk voor stuk het resultaat zijn van een nabijgelegen object dat met zijn zwaartekracht invloed uitoefent op de ringen. “We hebben zoiets nog nooit eerder gezien,” vertelt onderzoeker Carl Murray. “Dit kan wel eens het moment van geboorte zijn, waarbij het object de ringen aan het verlaten is om een zelfstandige maan te worden.”

Peggy
Het mysterieuze object is nog niet waargenomen. Waarschijnlijk omdat het te klein is. Onderzoekers schatten dat het object een diameter van niet meer dan 800 meter heeft. De onderzoekers verwachten niet dat het object – dat de naam Peggy heeft gekregen – groter wordt. Het kan zelfs zo zijn dat het uit elkaar gaat vallen. Maar als Peggy standhoudt, is er misschien nog een kans om haar te fotograferen. Cassini nadert de A-ring eind 2016 en dat zou een mogelijkheid zijn om Peggy van iets dichterbij te bestuderen en wellicht zelfs te fotograferen.

WIST U DAT…

…Cassini onlangs nog een foto van Saturnus maakte waarop ook de maan Mimas te zien is?

Interessant
Zelfs als Peggy het einde van 2016 niet haalt en uit elkaar valt, is de ontdekking van het object interessant. Het kan ons namelijk meer inzicht geven in hoe de andere manen van Saturnus – waaronder Enceladus en Titan – zijn ontstaan.

De totstandkoming
Wat weten we reeds over de manen van Saturnus? Nou, hun grootte hangt nauw samen met hun afstand tot de planeet. Hoe verder de manen van de planeet verwijderd zijn, hoe groter ze zijn. Bovendien zijn veel van Saturnus’ manen gemaakt van ijs. Aangezien ook de ringen van Saturnus veel ijsdeeltjes bevatten, vermoeden onderzoekers dat de ijzige manen ontstonden uit deeltjes afkomstig uit de ringen en daarna van Saturnus vandaan bewogen. Tijdens hun reis smolten ze samen met andere manen. “Volgens de theorieën had Saturnus lang geleden een veel groter ringsysteem dat in staat was om grote manen voort te brengen. De manen ontstonden nabij de rand, putten de ringen uit en evolueerden. Dus de manen die het eerst ontstonden, zijn het grootst en het verst van Saturnus verwijderd.”

Door Peggy te bestuderen, hopen onderzoekers meer over de totstandkoming van de manen te weten te komen. Het is een kans die ze zeker moeten aangrijpen. Het zou namelijk zomaar kunnen dat Peggy het laatste maantje is dat onderzoekers ooit zullen zien ontstaan. Zoals Murray hierboven al opmerkte, lijkt het erop dat de ringen van Saturnus uitgeput zijn en niet langer over de deeltjes beschikken die nodig zijn om een maan te maken.