waterdamp

Wetenschappers hebben met behulp van ruimtetelescoop Hubble pluimen waterdamp op Jupiters maan Europa ontdekt. De ontdekking versterkt Europa’s positie als topkandidaat als het gaat om mogelijke leefbaarheid.

“We hebben de grenzen van Hubble op moeten zoeken om deze hele zwakke uitstoot te moeten zien,” stelt onderzoeker Joachim Saur. De onderzoekers ontdekten de waterdamppluim toen Hubble heel zwak ultraviolet licht detecteerde, afkomstig van een aurora boven de zuidpool van Europa. Deze aurora ontstaat door het krachtige magnetische veld van Jupiter. Dat magnetische veld zorgt ervoor dat deeltjes zulke hoge snelheden bereiken dat ze watermoleculen afkomstig uit de pluimen op de zuidpool van Europa in tweeën kunnen splitsen zodra ze deze raken. Het resultaat zijn zuurstof- en waterstofionen wiens aanwezigheid verraden wordt door de kleuren van het aurora.

Alleen waterdamp
Vooralsnog hebben onderzoekers in de pluimen alleen nog maar waterdamp kunnen ontdekken. En dus niet – zoals bijvoorbeeld in pluimen op Enceladus het geval is – stofdeeltjes en ijs.

Vloeibare oceaan
Wetenschappers vermoeden dat zich onder het ijzige oppervlak van de maan Europa een vloeibare oceaan bevindt. En dat is één van de redenen waarom Europa gezien wordt als een object waarop wellicht leven mogelijk is. Het feit dat er nu pluimen waterdamp op de zuidpool van de maan ontdekt zijn, versterkt die gedachte. “We weten echter nog niet of die pluimen verband houden met het vloeibare water onder het oppervlak of niet,” benadrukt onderzoeker Lorenz Roth.

Vooralsnog lijkt Jupiter in ieder geval ook iets met de pluimen te maken te hebben. Zo zijn de pluimen alleen actief wanneer de maan ver van Jupiter staat. Onderzoekers vermoeden dan ook dat de getijwerking van de planeet er iets mee te maken hebben. Wanneer Europa dichtbij Jupiter staat, worden de openingen waaruit de waterdamp afkomstig is samengedrukt (waardoor er niets uitkomt). Wanneer de afstand groot is, worden ze juist uitgerekt, waardoor de waterdamp kan ontsnappen. De grote vraag is dan: van hoe diep komt de waterdamp. “Reiken de pluimen tot de oceaan onder het oppervlak of is de uitstoot simpelweg afkomstig van ijs nabij het oppervlak dat door de enorme druk die er op wordt uitgeoefend warm is geworden?” vraagt Roth zich hardop af.