Een goede band krijgen met een robot? Koop ‘m niet kant-en-klaar, maar als een bouwpakketje. Dat helpt, zo suggereert nieuw onderzoek.

“Er is dit zogenoemde Ikea-effect,” vertelt onderzoeker Shyam Sundar. Onderzoek toont aan dat mensen wanneer ze zelf producten in elkaar moeten zetten, daar meer voldoening uithalen en zichzelf gereflecteerd zien in de producten die ze hebben helpen bouwen. “Wij dachten: als je dat effect ziet bij objecten, zoals meubels, dan zou je verwachten dat je dat effect ook ziet bij interactieve media en met name bij robots.”

Experiment
Om te kijken of dat ook echt zo was, verzamelden onderzoekers 80 studenten. Sommige studenten moesten nog wat aan een robot knutselen alvorens ze met deze konden communiceren. Ze moesten er bijvoorbeeld batterijen in stoppen of de software wat aanpassen. Een andere groep studenten keek toe hoe een onderzoeker de laatste aanpassingen deed aan een robot, waarna de studenten de interactie met de robot aan konden gaan.

“Uit het experiment blijkt dat het ‘Ikea-effect’ ook optreedt als het gaat om robots”

Betrokkenheid
Uit het experiment blijkt dat het ‘Ikea-effect’ ook optreedt als het gaat om robots. De proefpersonen die zelf nog wat aan hun robot moesten knutselden, haalden daar voldoening uit. Ook voelden ze zich meer bij de robot betrokken.

Het onderzoek suggereert dat robotfabrikanten er goed aan doen om klanten de mogelijkheid te bieden hun robots deels zelf in elkaar te zetten. Het maakt acceptatie van de robot gemakkelijker en mensen zijn waarschijnlijk ook tevredener over hun aankoop. Tegelijkertijd moeten robotfabrikanten het klanten ook weer niet te lastig maken. Wanneer mensen het moeilijk vonden om de robot in elkaar te zetten, waren ze minder tevreden over de robot en gingen ze ook minder vaak de interactie met de robot aan. Verder suggereert het onderzoek dat het ook goed is als mensen de mogelijkheid hebben om door de tijd heen aanpassingen aan hun robot te doen. De robot zelf in elkaar zetten, geeft een goed gevoel, maar om dat goede gevoel vast te houden, is het goed als mensen in de tijd erna de robot zelf kunnen personaliseren.