Als de nacht valt, vallen ook bomen in slaap: ze laten hun takken zakken, om ze in de ochtend weer op te laten veren.

Dat hebben wetenschappers ontdekt. “Onze resultaten laten zien dat de gehele boom tijdens de nacht gaat hangen,” vertelt onderzoeker Eetu Puttonen. “De veranderingen zijn niet heel groot: tot 10 centimeter voor een boom van vijf meter hoog.”

Laserscanners
De onderzoekers trekken die conclusies nadat ze bomen in Finland en Oostenrijk bestudeerden. Ze observeerden de bomen met behulp van laserscanners. Deze scanners gebruiken infrarood licht dat door de bladeren gereflecteerd wordt en kunnen zelfs de kleinste bewegingen van de boom detecteren. Uit de observaties bleek dat de bomen geleidelijk aan hun takken lieten zakken. De takken bereiken hun laagste positie enkele uren voor zonsopgang. In de ochtend nemen de bomen weer hun ‘normale’ houding aan.

De houding van bomen verandert in de nacht, zo blijkt uit dit onderzoek. Afbeelding: Technische Universität Wien.

De houding van bomen verandert in de nacht, zo blijkt uit dit onderzoek. Afbeelding: Technische Universität Wien.

Interne klok?
Onduidelijk is nog wat ervoor zorgt dat de bomen ’s ochtends weer ‘wakker’ worden. Mogelijk hijsen ze hun takken omhoog in respons op zonsopkomst. Een andere mogelijkheid is dat ze interne klok hebben. Dat laatste zou niet heel gek zijn. Er zijn verschillende bloemen die ’s nachts dichtgaan om de volgende ochtend weer open te gaan. En uit experimenten is gebleken dat die bloemen dat ook doen als ze in een compleet donkere ruimte worden gezet. Het suggereert dat ze dus een ingebouwd dag- en nachtritme hebben.

De onderzoekers zijn voornemens de slapende bomen verder te onderzoeken. Zo willen ze bijvoorbeeld nog achterhalen of de bomen ’s nachts ook minder water gebruiken dan overdag. “Dat geeft ons een beter begrip van hun dagelijkse watergebruik en hun invloed op het lokale en regionale klimaat,” aldus Puttonen.