NASA komt vanmiddag met een update over de missie. Zou het dan eindelijk zover zijn?

Op dit moment is de herfstbijeenkomst van de American Geophysical Union (AGU) in volle gang. En ook NASA geeft acte de présence met verschillende workshops en briefings. Op de site van NASA is te zien welke onderwerpen precies aan bod komen en één daarvan spreekt tot de verbeelding. Vanmiddag om 17.00 uur (Nederlandse tijd) is er een briefing omtrent de Voyager 2-missie. En de geruchtenmolen draait dan ook op volle toeren. Want het lijkt zeker niet ondenkbaar dat NASA vanmiddag aankondigt dat Voyager 2 zich – in navolging van Voyager 1 – nu eindelijk in de interstellaire ruimte bevindt.

Op het randje
Begin oktober liet NASA reeds weten dat er sterke aanwijzingen waren dat Voyager 2 de interstellaire ruimte bijna bereikt heeft. Zo nam de kosmische straling toe. “We zien een verandering in de omgeving rond Voyager 2, daar bestaat geen twijfel over,” aldus onderzoeker Ed Stone.


Naar de interstellaire ruimte
Wat is de interstellaire ruimte precies? En hoe weet je nu dat je erin zit? Dat zijn heel goeie vragen. De afbeelding hieronder helpt om ze te beantwoorden. We zien hier het zonnestelsel en dat wordt omringd door de zogenoemde heliosfeer. Dit is een beschermende ‘bubbel’ die gecreëerd wordt door onze moederster. Het randje van die ‘bubbel’ wordt aangeduid als de heliopauze. En het buitenste deel van die heliopauze is hier weer aangeduid als ‘heliosheath’. Voyager 1 bereikte de interstellaire ruimte op het moment dat deze de heliosheath verliet. Voyager 2 bevindt zich volgens de laatste berichten in de heliosheath. Toen Voyager 1 de interstellaire ruimte in dook, duurde het wel even voor NASA dat officieel bevestigen kon. Dat was ook niet zo gek; nog nooit was een sonde in dit deel van de ruimte geweest. Dus ja, hoe weet je dan hoe het er daar uitziet en of je er al bent. De metingen van Voyager 1 kunnen ons nu echter helpen om de interstellaire ruimte veel sneller te herkennen en dus al vrij kort nadat Voyager 2 in die interstellaire ruimte belandt, te concluderen dat het zover is.

Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Tweede sonde
Als Voyager 2 inderdaad de interstellaire ruimte in duikt, is het het tweede door mensen gebouwde object dat tot op heden de interstellaire ruimte heeft bereikt. Voyager 2 moet alleen zijn tweelingbroer Voyager 1 voor zich dulden. Deze sonde bereikte de interstellaire ruimte reeds in 2012. En zo’n drie maanden voor Voyager 1 de interstellaire ruimte in dook, ondervond ook deze een toename van de kosmische straling.

Slag om de arm
Als je de feiten zo op een rijtje ziet, is het niet gek dat velen vermoeden dat NASA vanmiddag met groot nieuws komt. Maar tegelijkertijd is er alle reden om een flinke slag om de arm te houden. Zo moeten we bedenken dat Voyager 2 zich in een ander deel van de heliosheath bevindt (zie kader en afbeelding hierboven) dan Voyager 1 in 2012. Dus misschien zijn de metingen toch niet zo goed met elkaar te vergelijken? Daarnaast moeten we niet vergeten dat de heliopauze geen constante grens is. Deze grens beweegt tijdens de elf jaar durende cyclus van de zon naar binnen en naar buiten. Dat betekent dat de grens nu dus niet op dezelfde plek ligt als zes jaar geleden, toen Voyager 1 de interstellaire ruimte in dook.


Genoeg reden om niet te veel op de zaken vooruit te lopen en rustig af te wachten wat NASA vanmiddag te melden heeft. Je kunt het hier live volgen.

Over de Voyager-missie
Ruimtesonde Voyager 2 werd in 1977 gelanceerd, een paar weekjes eerder dan zijn broer Voyager 1. Beide sondes vliegen nu al meer dan 40 jaar door de ruimte. Daarmee zijn het niet alleen de langst werkende ruimtesonde ooit, ze breken bovendien alle records al het gaat over de afstand die ze tot op heden hebben afgelegd. Zo bevindt Voyager 2 zich nu op meer dan 119 AU (oftewel 119 keer de afstand tussen de aarde en de zon. Voyager 1 is zelfs 144 AU van de aarde verwijderd.