heel veel mensen

De wereldbevolking groeit en dat brengt tal van problemen met zich mee. Maar er is ook goed nieuws, zo stellen onderzoekers van Cornell University. Zo zorgt bevolkingsgroei ervoor dat het aantal schadelijke genetische mutaties toeneemt, maar dat die mutaties wel minder schadelijk worden.

De onderzoekers trekken die conclusie op basis van computersimulaties. Ze gebruikten de simulaties om de rol die natuurlijke selectie tijdens bevolkingsgroei speelt, te achterhalen. Uit het onderzoek blijkt dat bevolkingsgroei ervoor zorgt dat het aantal ziekmakende genetische mutaties per individu toeneemt, maar dat elke mutatie op zichzelf minder schadelijk is dan wanneer deze mutatie in een bevolking die niet groeit zou voorkomen. Ook blijkt dat natuurlijke selectie de meest schadelijke genetische mutaties efficiënt uit de bevolking verwijderd heeft en een grotere fractie van zulke mutaties per generatie heeft weten uit te bannen.

Varianten
Het onderzoek schetst niet alleen een beeld van het werk van natuurlijke selectie tijdens het groeien van bevolkingen. Het kan ook de medische wereld een broodnodig duwtje in de rug geven. Het onderzoek suggereert namelijk dat er meer mutaties zijn (die stuk voor stuk wel minder schadelijk zijn). Oftewel: elk ziekmakend gen kent heel veel – net ietsje andere – varianten (ook wel allelen genoemd). Het wijst erop dat het heel nuttig is om te zoeken naar die varianten van één en dezelfde ziekte. “Als je weet dat er in de bevolking meer schadelijke variaties zijn dan weet je dat het aannemelijk is dat twee mensen twee verschillende varianten (van het ziekmakende gen, red.) hebben,” legt onderzoeker Elodie Gazave uit.

Bevolkingsgroei

De wereldbevolking is met name de laatste 500 jaar sterk gegroeid. Waren er in 1500 nog maar een half miljard wereldburgers, anno 2013 zijn het er meer dan zeven miljard.

Schizofrenie
Het zou kunnen verklaren waarom onderzoekers er maar niet in slagen om het gen achter bepaalde ziekten te vinden. Neem bijvoorbeeld schizofrenie. 81 procent van de gevallen van schizofrenie zou genetisch zijn. Toch hebben onderzoekers nog maar in één procent van die gevallen de genetische basis kunnen vinden. Dat komt waarschijnlijk omdat ze naar de verkeerde varianten zoeken. Ze hebben een genvariant ontdekt die schizofrenie kan veroorzaken en zoeken nu in mensen met schizofrenie naar die variant. Maar ze kunnen ‘m maar zelden vinden. Waarschijnlijk komt dat dus doordat die mensen stuk voor stuk een andere genvariant hebben die schizofrenie veroorzaakt.

Wat kunnen we nog meer uit dit onderzoek afleiden? Is een individu in een groeiende bevolking beter aangepast aan zijn omgeving en dus beter in staat om zichzelf voort te planten (in andere woorden: heeft deze een hogere fitness)? Nee, zo stellen de onderzoekers. “Explosieve bevolkingsgroei heeft invloed op heel veel zaken, maar de fitness wordt uiteindelijk niet aangepast,” stelt onderzoeker Elodie Gazave. Ze wijst erop dat de twee trends die de onderzoekers constateerden – er zijn meer mutaties, maar elke mutatie is minder schadelijk – elkaar precies in evenwicht houden.