De Noord-Amerikaanse modderduivel staat op uitsterven. De 70 centimeter lange salamander telt tachtig tot negentig procent minder soortgenoten dan enkele decennia terug het geval was. Zichzelf voortplanten doen de modderduivels amper en dus wil de wetenschap een handje helpen: door een voorraadje sperma in te vriezen en wanneer nodig in te zetten.

Het is onbekend waardoor de modderduivel zo in aantal is afgenomen. Wellicht spelen pesticiden een rol. De dieren nemen deze via hun huid op. Daar komt nog eens bij dat de gezonde modderduivels het niet zo op de voortplanting lijken te hebben. Wetenschappers vermoeden dat vervuilende stoffen met synthetische hormonen de boosdoeners zijn. Deze beschadigen wellicht ook de eieren en larven van de soort. Gevolg: er zijn nog maar weinig modderduivels. En de exemplaren die er nog zijn, zijn al stokoud: de amfibieën worden gemakkelijk dertig jaar of ouder.

Sperma
Een internationaal team kon het vorig jaar niet langer aanzien en verzamelde sperma van de salamanders in dierentuinen. “Voor het eerst werd sperma van een levende salamander verzameld, opgeslagen en tot leven gebracht,” vertelt Dale McGinnity, medewerker van de dierentuin in Nashville. Een Belgische dierentuin en wetenschappers van de Michigan State University waren nauw bij het experiment betrokken.

Gezond
Het invriezen van sperma blijkt een prima plan. Het is een soort verzekering: wetenschappers kunnen de voortplanting van de modderduivel sturen en ervoor zorgen dat deze doorgang vindt. Door opgeslagen sperma te kruisen, ontstaat hopelijk weer een gezonde, maar ook diverse populatie die de wereld en al haar vervuilende stoffen aankan.

Toekomst
De wetenschappers zijn in staat om de sperma zo’n zes maanden te bewaren. In een ideale situatie moet het zelfs mogelijk zijn om de genen honderden jaren op te slaan. En dat betekent dat de modderduivel theoretisch gezien misschien toch nog een toekomst heeft.

Modderduivels zijn niet zoveel veranderd sinds de tijd dat de dinosaurussen de dienst uitmaakten. En dat maakt de soort bijzonder. “Als we hen verliezen dan verliezen we een groot deel van onze evolutionaire geschiedenis. Want deze groep is uniek.”