paaseiland

Lang voordat de Nederlandse ontdekkingsreiziger Jakob Roggeveen in 1772 bij Paaseiland aanlegde, reisden mensen al van Paaseiland naar het 4000 kilometer verderop gelegen Amerika. Dat blijkt uit genetisch onderzoek.

Archeologisch onderzoek suggereert dat zo’n dertig tot honderd Polynesiërs rond het jaar 1200 voet op Paaseiland (ook wel Rapa Nui genoemd) zetten. Ze maakten het eiland tot hun thuis en lieten onder meer beroemde standbeelden op het eiland verrijzen.

Schedels in Brazilië
Het onderzoek is verschenen in het blad Current Biology. In datzelfde blad verschijnt een studie naar twee menselijke schedels die in Brazilië zijn aangetroffen. Een onderzoek toont aan dat het om Polynesiërs gaat: in hun genoom is geen spoor van Native Americans te vinden.

Contact
Hoewel de Polynesiërs er naar schatting weken over zouden doen om de dichtstbijzijnde eilanden te bereiken, zijn er aanwijzingen dat de bewoners van Paaseiland contact hadden met het vasteland. Zo is er bewijs ontdekt dat op Paaseiland – lang voor Roggeveen er aankwam – gewassen werden verbouwd die oorspronkelijk uit Amerika kwamen.

Genetisch bewijs
Voor het eerst komen onderzoekers nu met genetisch bewijs dat onderschrijft dat mensen lang voordat Roggeveen bij Paaseiland arriveerde regelmatig de meer dan 4000 kilometer lange tocht over de Stille Oceaan maakten. Het genetisch onderzoek suggereert dat er significant contact was tussen de bewoners van het eiland en de Native Americans en dat dat ergens tussen 1300 en 1500 begon. Pas in 1850 begonnen de inwoners van Paaseiland zich te mengen met Europeanen.

Het genetisch onderzoek kan twee dingen betekenen: of de Native Americans reisden naar Paaseiland. Of de bewoners van Paaseiland reisden naar Amerika. De onderzoekers gaan uit van het laatste scenario. Ze wijzen daarbij op eerder onderzoek dat aantoont dat alle zeilreizen die vanaf Paaseiland startten en het oosten aanhielden altijd in Amerika zouden eindigen. Daarmee is de reis van Paaseiland naar Amerika – hoewel deze twee weken tot twee maanden kon duren(!) – gemakkelijker dan de reis van Amerika naar Paaseiland. De kans dat een zeilboot die vanaf Amerika vertrekt Paaseiland mist, is namelijk groter, omdat het eilandje zo klein is. Dat verklaart mogelijk ook waarom het zolang duurde voor de Europeanen het eiland ontdekten.