Als we ons zonnestelsel en andere planetenstelsels willen doorgronden, moeten we één van deze ijsreuzen gewoon met een bezoekje vereren.

Dat schrijven onderzoekers in een 529 pagina’s tellend onderzoek dat dieper ingaat op het belang van een missie naar Uranus of Neptunus en tegelijkertijd beschrijft hoe zo’n missie er dan uit zou moeten zien. “Dit onderzoek beargumenteert het belang van het verkennen van minstens één van deze planeten en omgeving, waarin we onder meer verrassend dynamische ijsmanen, ringen en bizarre magnetische velden aantreffen,” stelt onderzoeker Mark Hofstadter.

Over ijsreuzen

IJsreuzen zijn planeten die groter zijn dan rotsachtige planeten zoals de aarde, maar kleiner dan gasreuzen, zoals Saturnus en Jupiter. Hoewel de naam anders doet vermoeden is er in de ijsreuzen waarschijnlijk weinig ijs te vinden. Wel vermoeden wetenschappers dat zich onder het dikke wolkendek dat de planeten omringt een vloeibare oceaan bevindt die zo’n 66% van hun massa zou uitmaken. Dankzij die oceaan onderscheiden ijsreuzen zich duidelijk van rotsachtige planeten (die voor zo’n 100% uit gesteente bestaan) en gasreuzen (die voor 85 procent uit gas bestaat). Hoe ijsreuzen ontstaan, weten we niet. En ook veel processen op de manen van ijsreuzen doorgronden we nog niet. Onderzoekers willen daar dolgraag verandering in brengen. Niet alleen omdat ze zo meer te weten kunnen komen over ons zonnestelsel, maar ook omdat veel exoplaneten (planeten rond andere sterren) veel gemeen lijken te hebben met de ijsreuzen in ons zonnestelsel.

Voyager 2
Tot op heden is er maar één ruimtevaartuig geweest dat Neptunus en Uranus – heel kortstondig – van dichtbij heeft bekeken. En dat is Voyager 2. De sonde vloog in 1986 langs Uranus en scheerde drie jaar later langs Neptunus. Maar daarmee zijn nog lang niet alle vragen omtrent deze ijsreuzen beantwoord. “We weten niet hoe deze planeten gevormd zijn en waarom zij en hun manen er zo uitzien,” vertelt onderzoeker Amy Simon. “Er zijn fundamentele aanwijzingen omtrent hoe ons zonnestelsel is gevormd en geëvolueerd is, die we alleen kunnen vinden door één van deze planeten – of bij voorkeur beide – gedetailleerd te bestuderen.”

Orbiter of scheervlucht?
Maar hoe zou zo’n missie naar Uranus en/of Neptunus er dan precies uit moeten zien? In hun paper werken de onderzoekers verschillende concept-missies uit. Zo zouden we middels scheervluchten langs de planeten meer over de ijsreuzen te weten kunnen komen. Maar we kunnen er ook voor kiezen om een ruimtesonde in een baan rond de ijsreuzen te plaatsen. Daarnaast kan het ook interessant zijn om een sonde de atmosfeer van Uranus in te sturen en zo meer te weten te komen over de samenstelling van de ijsreus.

Cruciaal
Hoe we de ijsreuzen precies gaan verkennen, maakt in feite niet uit. Als we maar gaan. Want dat is echt noodzakelijk, zo benadrukken de onderzoekers. “Verkenning van minstens één ijsreus-systeem is cruciaal als we een beter begrip willen krijgen van het zonnestelsel, exoplanetaire systemen en de totstandkoming en evolutie van planeten beter willen begrijpen,” zo schrijven de onderzoekers.

Het onderzoek naar het belang van het verkennen van de ijsreuzen is uitgevoerd in opdracht van NASA. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie zal de studie in overweging nemen wanneer deze nadenkt over de ruimtemissies die tussen 2022 en 2032 prioriteit moeten krijgen.