Bijen laten aan vijanden weten dat ze deze gesignaleerd hebben en dat deze zich maar beter uit de voeten kunnen maken.

De onderzoekers bestudeerden de bij Apis cerana. Koloniën van deze bij worden regelmatig aangevallen door de grote wesp Vespa velutina.

Experiment
De wetenschappers zagen hoe V. velutina het nest van de bijen naderde. De ‘bewakers’ van de kolonie zagen dat ook. Ze begonnen direct met hun lijf te schudden. Hoe dichterbij V. velutina kwam, hoe harder er geschud werd. De bij laat zo aan de wesp weten dat hij hem gezien heeft. De wesp heeft ook baat bij dat signaal. Want hij weet dan dat hij het verrassingselement kwijt is en tijdens een aanval wel eens te grazen kan worden genomen door de gewaarschuwde bijen. Want als bijen weten dat de wesp eraan komt, dan kunnen zij al klaarstaan om hem te bespringen. Zodra de wesp landt, vallen de bijen aan.

WIST U DAT…

Vlinder
In een tweede experiment stuurden de onderzoekers een vlinder op de bijenkorf af. Maar de bijen reageerden helemaal niet. Blijkbaar wisten ze dat ze niets van de vlinder te vrezen hadden. Met het schudden communiceert de bij klaarblijkelijk alleen met V. velutina.

Zeldzaam
Wanneer V. velutina de schuddende bijen ziet, begrijpt hij dat signaal direct, zo schrijven de onderzoekers in het blad Animal Behaviour. Ze kiezen namelijk het hazenpad. Het is best bijzonder dat een roofdier zich door signalen van een prooi laat leiden. Zeker in de insectenwereld gebeurt dat niet vaak.

Het is een sterk staaltje co-evolutie waarbij de bij zich eerst aan de bedreiging van de wesp heeft aangepast. En de wesp zich nu aan moet passen aan de reactie van de bij. Dat levert voor beiden een win-winsituatie op. Dankzij het signaal blijft de wesp weg van de bijenkorf en weet de wesp wanneer hij wel en niet kan aanvallen.