Worden de dochters van een bijenkoningin werkers of worden ze zelf koningin? Nieuw onderzoek wijst erop dat de bijenkoningin dat bepaalt, simpelweg door haar dochters een rijk of beperkt dieet voor te laten schotelen.

De onderzoekers trekken die conclusie nadat ze de bij Halictus acabiosae bestudeerden. De samenleving van deze bijen is hiërarchisch, met een koningin en werkers. In principe kunnen wel alle bijen in de kolonie zich voortplanten, maar zijn ze daartoe niet altijd in staat. De oprichter van zo’n kolonie is de bijenkoningin. Als zij de winter overleeft, zet ze in de lente een nieuw nest op.

Kleine generatie
De eerste generatie jongen die de bijenkoningin op de wereld zet, zijn vaak kleine vrouwelijke werkers. Deze helpen de koningin bij het opvoeden van de volgende generatie jongen. Deze zijn vaak groter. De onderzoekers vroegen zich af waarom de eerste generatie kleiner was. Zou het misschien komen doordat de bijenkoningin ervoor zorgt dat de dochters uit de eerste generatie minder eten krijgen? Ze zochten het uit.

WIST U DAT…

…oude bijen de tijd terug kunnen draaien en jonger kunnen worden?

Minder eten
Uit het onderzoek blijkt inderdaad dat de totale hoeveelheid pollen en nectar die de eerste generatie dochters kreeg voorgeschoteld, aanzienlijk kleiner was dan de hoeveelheid pollen en nectar die de tweede generatie kreeg. Gemiddeld kreeg de tweede generatie 1,4 keer meer eten dan de eerste generatie. De hoeveelheid suiker die de twee generaties kreeg, bleek wel even groot te zijn. Dat wijst erop dat de tweede generatie vooral meer pollen kreeg.

Mannetjes
De onderzoekers bestudeerden de bijen zo’n twee jaar. En telkens weer bleek dat de eerste generatie bijen kleiner was dan de tweede. Tenminste: dat gold voor de dochters. De mannetjes die de bijenkoningin op de wereld zette en deel uitmaakten van haar eerste generatie waren niet per se kleiner dan de tweede generatie.

Het wijst erop dat de bijenkoningin ervoor ‘kiest’ om haar eerste generatie dochters minder eten te geven. Zo blijven haar dochters kleiner, zijn ze mogelijk gemakkelijker te domineren en is het aannemelijker dat ze zich niet gaan voortplanten. De dochters worden door het dieet dus in de rol van werkers gedwongen.