bliksem

Waar je je ook op deze aardbol bevindt: om 8 uur ’s ochtends lokale tijd vinden niet de meeste, maar wel de krachtigste bliksemflitsen plaats. Dat blijkt uit onderzoek van de universiteit van Alabama.

De onderzoekers baseren zich op gegevens afkomstig van het Amerikaanse National Lightning Detection Network (NLDN) en vergelijkbare netwerken in Griekenland en Zuid-Afrika. Uit het onderzoek blijkt dat de krachtigste bliksemflitsen overal rond 8 uur ’s ochtends lokale tijd plaatsvinden. Zo tegen het eind van de middag is de kracht van bliksemflitsen juist heel beperkt, maar neemt de frequentie waarmee bliksemflitsen acte de présence geven, toe. Hoewel het verschil tussen de kracht van bliksemflitsen in de ochtend en in de namiddag van plaats tot plaats verschilt, pieken de bliksemflitsen qua kracht wereldwijd op hetzelfde moment: om acht uur ’s ochtends lokale tijd.

Namiddag
De onderzoekers denken dat ook wel te kunnen verklaren. Het heeft alles te maken met het opkomen en ondergaan van de zon. Tegen het eind van de middag heeft de zon de lucht al een hele dag opgewarmd. Die opgewarmde lucht stijgt op en draagt waterdamp met zich mee. Die damp verandert dan in ijs. Naast dat ijs draagt de lucht ook andere deeltjes met zich mee die een elektrische lading op kunnen pikken. De overvloed aan deze deeltjes zorgt er niet alleen voor dat de elektrische lading aan het eind van de dag oploopt, maar leidt er tevens toe dat de afstand tussen positieve en negatieve ladingen kleiner is, waardoor het gemakkelijker wordt om een verband tussen die twee te leggen en een bliksemschicht ontstaat. “Wat cool is, is dat in de namiddag, wanneer het aantal bliksemflitsen toeneemt, de kracht van die bliksemflitsen terugloopt en dat mag je ook verwachten,” stelt onderzoeker Themis Chronis.

Ochtend
“In de ochtend is het een heel ander verhaal.” ’s Avonds stijgt er niet meer zoveel warme lucht op en zijn er minder geladen deeltjes in de lucht te vinden. “We verwachten dan dat de positieve en negatieve ladingen zich verder uit elkaar bevinden, waardoor een krachtigere lading nodig is om die afstand te overbruggen.” Er ontstaan dus minder bliksemschichten en ladingen bouwen zich langer op, waardoor de ontlading dus ook groter is.

Een typische bliksemschicht in de namiddag zit zo tussen de 6000 en 20.000 ampère. Een gemiddelde bliksemschicht in de ochtend komt uit op zo’n 30.000 ampère, zo schrijven de onderzoekers in het blad Journal of Geophysical Research – Atmospheres.