oog

Nieuw onderzoek wijst erop dat de bloedvaten aan de achterzijde van het netvlies ons meer kunnen vertellen over de gezondheid van de hersenen. Zo is wellicht tientallen jaren van tevoren al te voorspellen of iemand later een grote kans heeft op dementie of andere cognitieve problemen.

Uit eerder onderzoek is gebleken dat mensen die op jongere leeftijd lager scoren tijdens IQ-tests later een grotere kans hebben op een slechte gezondheid. Ook is hun levensduur vaak korter. Dat is deels te verklaren door sociaal-economische factoren en de levensstijl van deze groep. Maar deze factoren kunnen het verband niet helemaal verklaren. Vandaar dat psychologen op het idee kwamen dat het IQ wel eens iets meer kan vertellen over de gezondheid van het brein en dan met name de gezondheid van de bloedvaten die ons brein van zuurstof en voedingsstoffen voorzien.

Het onderzoek
Om te kijken of dat het geval was, bestudeerden ze meer dan 1000 mensen die tussen april 1972 en maart 1973 geboren waren. Ze keken naar het IQ dat deze mensen op 38-jarige leeftijd hadden en bestudeerden onder meer de levensstijl, gezondheid en de bloedvaten aan de achterzijde van het netvlies van deze mensen.

WIST U DAT…

…mensen met een hoog IQ zintuiglijke informatie anders verwerken?

De resultaten
Het onderzoek levert fascinerende resultaten op. Mensen die op 38-jarige leeftijd lager scoorden tijdens een IQ-test, bleken bredere venules (kleine bloedvaten die ervoor zorgen dat zuurstofarm bloed zich kan verzamelen) te hebben. Zelfs nadat de onderzoekers rekening hielden met de levensstijl, gezondheid en andere factoren die van invloed konden zijn op de breedte van de venules, bleef dit verband overeind. Ook bleek dat mensen die bredere venules hadden lager scoorden wanneer hun neuropsychologische functioneren (waaronder hun werkgeheugen, perceptueel redeneren, verwerkingssnelheid en verbaal begrip) getest werd. Een andere opvallende conclusie is dat mensen die op 38-jarige leeftijd lager scoorden tijdens IQ-tests dat vaak als kind – zo’n 25 jaar eerder – ook al deden. De onderzoekers vinden het “opmerkelijk dat de breedte van de venules in het oog verband houdt met mentale testscores van individuen die in de dertig jaar oud zijn en zelfs verband houdt met IQ-scores van kinderen.”

Verband
Het onderzoek wijst erop dat de processen die ervoor zorgen dat de gezondheid van de bloedvaten invloed heeft op het cognitief functioneren van mensen al veel eerder beginnen dan gedacht. Sterker nog: ze starten al in de kindertijd en dus vele tientallen jaren voordat het cognitief functioneren zichtbaar wordt aangetast en resulteert in dementie of andere met ouderdom geassocieerde problemen in de hersenen.

Welke processen er precies voor zorgen dat er een verband is tussen het cognitief functioneren en de bloedvaten in het oog is nog onduidelijk. De onderzoekers vermoeden echter dat het te maken heeft met de aanvoer van zuurstof naar het brein. Ze pleiten voor meer onderzoek. “Meer kennis over de bloedvaten in het netvlies kan onderzoekers in staat stellen om een betere diagnose te stellen en een behandeling te ontwikkelen die de hoeveelheid zuurstof in het brein vergroot en zo met ouderdom samenhangende verslechtering van cognitieve vaardigheden tegengaat.”