Vanmiddag koos de – nu nog onbemande – ruimtecapsule vanaf Cape Canaveral (Florida) het luchtruim. Maar dat ging niet helemaal volgens plan.

De door Boeing gebouwde Starliner vertrok vanmiddag om enkele minuten over half één (Nederlandse tijd) naar het internationale ruimtestation (ISS), waar deze morgen werd verwacht. De lancering verliep prima. Maar kort daarna is er iets fout gegaan. De ruimtecapsule bevindt zich namelijk niet in de geplande baan. Wel is de baan van de capsule – zo benadrukt Boeing – stabiel.

Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de sonde zich morgen aan het ISS zou koppelen en enkele dagen met het ruimtestation om de aarde zou cirkelen, alvorens op 28 december terug te keren naar onze planeet. Het was de opmaat naar meer: een eerste bemande missie met deze Starliner naar het ISS. Tijdens de onbemande missie wilden Boeing en NASA de Starliner op zoveel mogelijk fronten testen, om een veilig transport van astronauten van en naar het ISS – voor zover dat mogelijk is – te kunnen garanderen. Op dit moment gaan NASA en Boeing na in hoeverre de Starliner in zijn huidige baan toch nog de nodige testen kan ondergaan, alvorens deze een landing maakt in New-Mexico.


Wat er tijdens de lancering precies is fout gegaan, is in dit stadium onduidelijk.

Hier zie je de Starliner, op het topje van de draagraket. Aan boord is ruimte voor zeven astronauten. En de capsule is in staat om zich autonoom, dus zonder inmenging van de bemanning aan het ISS te koppelen. Wat ook bijzonder is, is dat de capsule als deze terugkeert naar de aarde niet landt op het water, maar met behulp van parachutes en airbags op het land neerkomt. Mede daardoor kan de capsule vrij lang worden hergebruikt; volgens Boeing zou deze zeker tien missies naar het ISS kunnen draaien alvorens te moeten worden afgedankt. Afbeelding: Boeing.

Vuurdoop
Met deze vlucht onderging de Starliner zijn vuurdoop. Het is voor het eerst dat deze een reis naar het ISS ondernam. En de missie moest aantonen dat de ruimtecapsule klaar is voor het echte werk: het vervoeren van astronauten van en naar het ISS. Als alles volgens plan zou zijn gegaan, zouden de eerste astronauten komende zomer al met de Starliner naar het ISS kunnen reizen. Welke impact de problemen van vandaag hebben op die tijdslijn, is onduidelijk.

Commerciële partners
Jarenlang was de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA voor het vervoer van astronauten van en naar het ISS afhankelijk van de Russische Sojoez-capsule; nadat de Amerikaanse Spaceshuttle in 2011 met pensioen ging, bezat NASA niet langer een ruimtevaartuig dat in staat was om deze ritjes te maken. Om de lancering van astronauten vanaf Amerikaanse bodem weer mogelijk te maken, deed NASA een beroep op commerciële partners, die de opdracht kregen om een raket en ruimtecapsule te ontwikkelen geschikt voor het vervoeren van astronauten van en naar het ISS. Naast Boeing ging ook SpaceX die uitdaging aan. De door SpaceX ontwikkelde Crew Dragon meerde eerder dit jaar – onbemand – al aan bij het ISS. En mogelijk kan SpaceX in het eerste kwartaal van 2020 al de eerste astronauten bij het ISS afleveren.


Bevoorrading
Niet alleen voor het transporteren van astronauten doet NASA een beroep op commerciële partijen. Ook de bevoorrading ligt nu voor een deel in handen van ruimtevaartbedrijven. Zo vloog ruimtecapsule Dragon van SpaceX al regelmatig met een buik vol voorraden naar het ISS. En ook de door Northrop Grumman Innovation Systems gebouwde Cynus bevoorraadde het ISS al meerdere malen.

Terwijl de commerciële partijen het ISS voor hun rekening nemen, heeft NASA de handen vrij om te werken aan missies die wat dieper de ruimte ingaan. Tegen 2024 moet de eerste Amerikaanse vrouw voet op de maan zetten. Onze natuurlijke satelliet moet daarbij gezien worden als een springplank naar Mars; de kennis en kunde die tijdens bemande missies naar de maan wordt opgedaan, kan gebruikt worden om ook een bemande missie naar Mars werkelijkheid te laten worden. Zowel voor de missies naar de maan als naar Mars werkt NASA momenteel aan een geheel nieuw lanceersysteem en bijbehorende ruimtecapsule: het Space Launch System en Orion.