bonobo

Wij delen vaak liever met iemand die we kennen dan met een vreemde. Maar bij de sociale bonobo werkt dat heel anders: de mensapen delen een lekker hapje opvallend genoeg veel liever met een vreemde dan met een kennis.

Dat blijkt uit een onderzoek van de Duke University. Wetenschappers zetten drie kooien op een rij. In de middelste kooi zat het proefdier – een bonobo – en lag een stapel eten. In de hokken rechts en links van de bonobo zat een bonobo die het proefdier kende of juist niet kende, maar van een afstandje wel al eens gezien had. De hokken links en rechts zaten op slot en alleen het proefdier in het midden kon de hokken openmaken.

Resultaten
De onderzoekers keken toe wat de bonobo in het middelste hok ging doen. Zou hij het eten alleen opeten? Of iemand uitnodigen om met hem te eten? Negen van de veertien bonobo’s die aan het experiment deelnamen, kozen ervoor om de vreemde vrij te laten en samen met deze vreemde te eten. Twee bonobo’s kozen ervoor om de bekende erbij te laten. Drie bonobo’s hadden tijdens herhaaldelijke experimenten geen duidelijke voorkeur voor de vreemde of de kennis.

Met z’n drieën
Soms aten de bonobo’s ook met z’n drieën. Opvallend genoeg was het dan niet het proefdier die de deur van de kennis opende, maar vaak was het de vreemde – die eerder door het proefdier in de centrale ruimte was gelaten – die de kennis uitnodigde ook mee te eten. Dat is best opvallend, want door deze actie was de vreemde opeens in de minderheid: hij bracht twee groepsleden bij elkaar. Dergelijk gedrag zou de veel agressievere chimpansee bijvoorbeeld nooit vertonen.

WIST U DAT…

Sociaal voordeeltje
Maar waarom kiezen de bonobo’s er überhaupt voor om hun voedsel te delen? De onderzoekers namen de proef op de som met een aantal experimenten. In één van die experimenten kon een proefdier de deur van het andere hok openen om het voedsel te delen, maar moest deze als hij dat deed wel een deel van zijn voedsel inleveren. Tegelijkertijd was het onmogelijk voor het proefdier om sociaal contact te hebben met het dier dat hij vrijliet. In dit geval besloten de bonobo’s vaak om hun eten niet te delen. “Als ze geen sociaal voordeel zien, delen ze niet,” concludeert onderzoeker Brian Hare. Bonobo’s zijn wel begaan met anderen, maar wel op een soort egoïstische manier. “Ze delen wanneer het weinig kost. Maar wanneer het ze geen voordeel oplevert, delen ze niet.”

Maar waarom kiezen bonobo’s er wanneer ze wel delen voor om dat met een vreemde te doen? Ook dat denken de onderzoekers wel te kunnen verklaren, zo meldt het blad PLoS ONE. “Het lijkt ons misschien gek, maar bonobo’s delen liever met vreemden. Ze proberen hun sociale netwerk zo uit te breiden.” En die uitbreiding van het sociale netwerk is voor de bonobo’s blijkbaar belangrijker dan het in standhouden van bestaande vriendschappen.