Onderzoekers hebben ontdekt dat beide soorten gebaren met dezelfde betekenis gebruiken.

De bonobo en chimpansee stammen af van een gezamenlijke voorouder die slechts 1 tot 2 miljoen jaar geleden leefde. Geen wonder dat er de nodige overeenkomsten tussen beide soorten zijn. Eerder onderzoek toonde bijvoorbeeld al aan dat veel van de gebaren die bonobo’s gebruiken, ook door chimpansees worden gebruikt. Maar daar blijft het niet bij, zo blijkt nu uit een nieuw onderzoek, verschenen in het blad PLoS ONE. Veel van die gebaren blijken namelijk ook nog eens dezelfde betekenis te hebben voor chimpansees en bonobo’s.

33 gebaren
De onderzoekers observeerden een aantal bonobo’s en slaagden erin om de betekenis van maar liefst 33 van hun gebaren te achterhalen. Dat deden ze door goed te kijken hoe bonobo’s op elkaars gebaren en acties reageerden. Zo zagen ze bijvoorbeeld dat een bonobo die zijn arm voor een tweede bonobo houdt, een reactie oproept bij die tweede bonobo: hij klimt op de rug van de eerste bonobo. Vervolgens stopt de eerste bonobo met gebaren, wat suggereert dat de reactie van de tweede bonobo correct is en zijn gebaar zoveel betekent als ‘klim op mij’. Vervolgens vergeleken de onderzoekers die 33 gebaren en hun betekenissen met de gebaren die chimpansees maakten.

Voorouder
En zo ontdekten ze dat veel van de gebaren die bonobo’s gebruiken, dezelfde betekenis hebben onder chimpansees. Het kan ons meer vertellen over het ontstaan van deze gebaren. Zo kan het zomaar zijn dat de gemeenschappelijke voorouder van de bonobo en chimpansee deze gebaren ook al gebruikte. “De overlap in de betekenis van gebaren die bonobo’s en chimpansees gebruiken, is vrij substantieel en kan erop wijzen dat deze gebaren biologisch geërfd zijn,” aldus onderzoeker Kirsty Graham.

Graham ziet nog voldoende aanknopingspunten voor vervolgonderzoek. “In de toekomst hopen we meer te weten te komen over hoe gebaren zich gedurende het leven van de apen ontwikkelen. Ook gaan we uitzoeken of mensen gebaren van deze mensapen gebruiken en kunnen begrijpen.”