Als twee sterrenstelsels met elkaar in botsing komen dan levert dat niet meer sterrenhopen op. Sterker nog: het aantal sterrenhopen neemt af, zo blijkt.

Bij een botsing worden sterrenhopen door snelle veranderingen in de zwaartekracht letterlijk uit elkaar getrokken, zo stelt onderzoeker Diederik Kruijssen vast. En dat is verrassend. Men dacht namelijk altijd dat een botsing meer sterrenhopen opleverde.

Aantrekkingskracht
Als twee sterrenstelsels elkaar naderen dan trekken ze elkaar aan. “Tot nu toe werd gedacht dat door deze toename van gravitatiekracht zoveel nieuwe sterren en sterrenhopen worden gevormd, dat uiteindelijk meer sterrenhopen overblijven,” legt Kruijssen uit. “Maar het aantal sterrenhopen neemt juist af na een botsing met een ander sterrenstelsel.”

WIST U DAT…

…de grootste sterrenstelsels groeien als sneeuwvlokken?

Simulatie
Kruijssen onderbouwt zijn onderzoek met een computersimulatie. Hij toont zo aan dat de gravitatiekracht in een sterrenstelsel tijdens een botsing met een ander stelsel heel snel verandert. Zowel in grootte als in richting. “Hierdoor worden de sterren als het ware losgewrikt uit de sterrenhoop waarin ze bij elkaar werden gehouden. De invloed van dit effect is zo groot dat uiteindelijk meer sterrenhopen worden verwoest dan nieuwe gevormd.”

Overleven
Kruijssen ontdekte ook dat niet elke sterrenhoop dezelfde kans heeft om zo’n botsing te overleven. “De overlevingskans van een sterrenhoop is te vergelijken met een groep antilopen die wordt aangevallen door een roofdier. Sommige sterrenhopen zijn op het verkeerde moment op de verkeerde plaats en worden uiteengereten door de gravitatiekrachten binnen het sterrenstelsel. Andere bevinden zich juist in veiliger omgevingen. Naarmate de overlevende sterrenhopen ouder worden, migreren ze naar rustiger vaarwater. Op deze manier kunnen ze na de uiteindelijke samensmelting van beide sterrenstelsels blijven bestaan.”

Het onderzoek van Kruijssen werd mede mogelijk gemaakt door een Toptalent-subsidie van het NWO. Kruijssen zet zijn onderzoek voort. Hij gaat nu zeer oude sterrenhopen bestuderen. Zo hoopt hij meer te weten te komen over het heelal van vroeger.

Op de foto hierboven zijn de sterrenhopen goed te zien: ze zijn lichtblauw gekleurd. Afbeelding: NASA, ESA, and the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)-ESA/Hubble Collaboration.