Er zal de komende tijd naar miljoenen sterren in onze Melkweg geluisterd worden.

Dat heeft Breakthrough Listen – een initiatief van Breakthrough Initiatives, zie kader – bekend gemaakt. De CSIRO Parkes Radio Telescope in Australië zal het oor te luisteren leggen. Gehoopt wordt dat de telescoop nabij één of meerdere sterren signalen vindt die gecreëerd zijn door geavanceerde buitenaardse beschavingen.

Breakthrough Initiatives is een onderzoeksprogramma dat is opgericht door de steenrijke investeerder Yuri Milner. Het onderzoeksprogramma moet op termijn uitwijzen of buitenaards leven bestaat en waar het uithangt. Daartoe zijn binnen het onderzoeksprogramma verschillende takken van sport opgezet. Breakthrough Listen zoekt bijvoorbeeld – net als SETI – naar buitenaardse radiosignalen. Daarnaast is er ook nog Breakthrough Message dat juist signalen uit wil zenden, zodat aliens ons kunnen vinden. Ook bekend is Breakthrough Starshot: een ambitieuze missie die moet uitmonden in een scheervlucht langs de dichtstbijzijnde ster en de daaromheen cirkelende potentieel leefbare planeet Proxima b.

Het is niet voor het eerst dat Breakthrough Listen de hulp van de Parkes Radio Telescope inschakelt. In 2016 ging de telescoop al op zoek naar signalen rondom nabije sterren. Nu richt de telescoop zich echter op een veel groter aantal sterren, te vinden in de schijf van onze Melkweg. Daarnaast zal ook een deel van het galactisch centrum worden onderzocht en wordt er tevens geluisterd naar sterren in nabije dwergsterrenstelsels, zoals de Magelhaense Wolken.


Ontvanger
Het is een behoorlijk omvangrijk onderzoek: uiteindelijk zal de telescoop naar de omgeving van miljoenen sterren gaan luisteren. Het is allemaal mogelijk dankzij een nieuwe ontvanger die op de telescoop is geïnstalleerd. Eerdere ontvangers konden enkel een signaal afkomstig van één punt in het heelal ontvangen. Maar het nieuwe instrument kan meerdere signalen tegelijkertijd ontvangen, waardoor het mogelijk is een veel groter gebied te onderzoeken.

“We hopen bewijs te vinden dat onze planeet – onder de honderden miljarden planeten die er in ons sterrenstelsel zijn – niet de enige is waarop intelligent leven is ontstaan”

Dataset
Breakthrough Listen heeft dit jaar gedurende 1500 uur de beschikking over de Parkes Radio Telescope. Het zal naar verwachting resulteren in een dataset van zo’n 100 petabytes. En in die enorme dataset zal vervolgens gezocht moeten worden naar buitenaardse signalen. De grootste uitdaging daarbij is het onderscheiden van signalen afkomstig van de aarde zelf (denk aan signalen van telefoons, vliegtuigen en satellieten) en signalen die uit de ruimte komen en mogelijk afkomstig zijn van buitenaardse wezens.

In de dataset zal tevens gezocht worden naar Fast Radio Bursts (FRB). Dit zijn korte, heldere radiopulsen die al herhaaldelijk zijn waargenomen, maar waarvan we nog steeds niet goed weten waar ze door veroorzaakt worden. De zoektocht naar buitenaards leven blijft echter prioriteit nummer 1, aldus onderzoeker Danny Price, verbonden aan de Universiteit van Californië (Berkeley). “We hopen bewijs te vinden dat onze planeet – onder de honderden miljarden planeten die er in ons sterrenstelsel zijn – niet de enige is waarop intelligent leven is ontstaan.”