Hallo?!

Eind 2019 scheerde de interstellaire komeet 2I/Borisov door ons zonnestelsel. Wetenschappers wisten niet hoe snel ze hun telescopen op dit bijzondere object moesten richten. Want door het goed te bestuderen hoopten ze veel over dit soort interstellaire bezoekers te weten te komen. Ook Breakthrough Listen besloot de komeet aan een nadere inspectie te onderwerpen, in de hoop op heuse aliens te stuiten.

Technosignaturen
De onderzoekers zochten op komeet 2I/Borisov naar zogenaamde ‘technosignaturen’. Dat zijn tekenen van technologie die mogelijk door geavanceerde buitenaardse beschavingen zijn ontwikkeld. Met krachtige telescopen zoeken onderzoekers naar signalen op de interstellaire komeet die afkomstig lijken van kunstmatige buitenaardse bronnen. Denk bijvoorbeeld aan zenders of ander technisch vernuft dat door aliens is gefabriceerd.


De interstellaire komeet 2I/Borisov die eind 2019 door ons zonnestelsel scheerde. Afbeelding: NASA, ESA and D. Jewitt, UCLA

Maar 2I/Borisov houdt zich angstvallig stil. Het betekent dat er op de interstellaire komeet geen tekenen van leven te vinden zijn. Toch is het volgens de onderzoekers belangrijk om deze mogelijkheid te bestuderen. “Als interstellair reizen mogelijk is, als er andere beschavingen dan de onze bestaan en als ze gemotiveerd zijn om interstellaire sondes te bouwen, dan zouden we best op kunstmatige interstellaire apparaten kunnen stuiten,” zegt onderzoeker Steve Croft. Maar deze optimistische houding heeft tot zover nog geen succes opgeleverd.

‘Oumuamua
Het is niet voor het eerst dat onderzoekers interstellaire objecten afpluizen op zoek naar aliens. Ook de interstellaire voorganger van 2I/Borisov – ‘Oumuamua – werd aan een grondige inspectie onderworpen. Er gingen namelijk geruchten rond dat ‘Oumuamua weleens een door aliens gebouwd ruimteschip kon zijn. Waarom? Eerdere studies suggereren dat een sigaar- of naaldvormige ruimtesonde het meest geschikt is voor langdurige, interstellaire reizen (zie kader). En aangezien de vorm van ‘Oumuamua hier precies aan voldeed, was dit reden genoeg voor astronomen om hun oor te luisteren te leggen.

Wanneer je van het ene naar het andere zonnestelsel wil reizen, moet je door de interstellaire ruimte heen. En die ruimte is gevuld met gas en stof dat voor flink wat weerstand én schade kan zorgen. Om zo min mogelijk hinder te ondervinden van dat gas en stof kun je het beste reizen in een ruimteschip dat de vorm van een naald of sigaar heeft, zo wijzen onderzoeken uit.

Geen gehoor
De onderzoekers speurden op tal van frequenties naar door aliens veroorzaakte signalen afkomstig van ‘Oumuamua. Dat leverde een enorme dataset op. Maar uit analyse van de dataset bleek dat er – jammer, jammer – geen signalen tussenzaten die erop wezen dat ‘Oumuamua een door aliens gebouwd ruimteschip was.


Breakthrough Listen blijft echter vastbesloten om hun zoekacties voort te zetten. Zo willen ze bijvoorbeeld ook veelbelovende exoplaneten die planetenjager TESS heeft ontdekt afspeuren op technosignaturen. Want ondertussen heeft TESS al heel wat potentiële planeten ontdekt waar misschien wel geavanceerde buitenaardse beschavingen op vertoeven. Daarnaast geeft Breakthrough Listen ook geregeld data vrij aan het grote publiek, zodat iedereen kan meehelpen zoeken naar signalen afkomstig van aliens. Afgelopen week stelden ze zelfs een slordige 2 petabytes aan telescoopgegevens beschikbaar. Het betekent dat iedereen die wil mee kan helpen om door deze gigantische berg aan data te spitten op zoek naar dat ene opvallende signaal. En wie weet vinden we dan wel een antwoord op die ene prangende vraag: zijn wij alleen in het universum, of zijn er ergens in het uitgestrekte universum nog andere levensvormen te vinden?