In extreem verleidelijke situaties kan ons anders zo rationele brein de verleiding ook niet weerstaan, zo blijkt.

In een verleidelijke situatie lijkt het soms alsof we twee stemmetjes in ons hoofd hebben. De stem van de verleiding en de stem van ons gezond verstand dat stelt dat we het niet moeten doen. Vandaar dat veel mensen in het geval van een verleidelijke situatie ook veel gaan nadenken om te voorkomen dat ze zich over laten halen. Een slecht idee, zo blijkt nu uit onderzoek. De verleiding speelt namelijk ook met ons brein.

Experiment
De onderzoekers baseren die conclusie op een aantal experimenten. Bijvoorbeeld een experiment met rokers. De helft van de rokers mocht nog een sigaretje doen voor het experiment startte, de rest mocht drie uur lang niet roken. Vervolgens moesten beide groepen aangeven hoe fijn het was om te roken. Tijdens de tweede fase van dit experiment kregen de proefpersonen een keuze: nu roken of over 40 minuten en dan drie euro verdienen. De rokers die kort voor het experiment nog gerookt hadden, bleken vaker voor de beloning te gaan. De onderzoekers vroegen de proefpersonen nogmaals hoe fijn het was om te roken. De mensen die het roken hadden uitgesteld beoordeelden sigaretten nu minder goed dan in de eerste fase van het onderzoek. En de mensen die niet voor de beloning gingen, beoordeelden de sigaretten nu opeens als lekkerder.

WIST U DAT?

…stoppen met roken gemakkelijker wordt met behulp van bemoedigende sms’jes? Dan kunnen rokers de verleiding beter weerstaan.

Goedpraten
De mensen die voor de beloning gingen, praatten die keuze voor zichzelf goed door te denken dat sigaretten toch helemaal niet zo lekker zijn. De mensen die de verleiding niet konden weerstaan, praatten dat goed door te stellen dat sigaretten heel lekker zijn. Het onderzoek bewijst dat het brein niet zo objectief is als sommige mensen denken. Of het brein standvastig is of zich mee laat slepen, is afhankelijk van hoe behoeftig we zijn. Bij extreme lekkere trek of extreme zin in een sigaret kan ook ons brein ons blijkbaar niet redden.

“Als wij denken aan de strijd tussen ratio en passie dan hebben we de neiging om te denken dat cognitie onze belangen op lange termijn dient en passie uit is op directe bevrediging,” vertelt onderzoeker Loran Nordgren. “De engel op de ene schouder en de duivel op de andere. We denken ook dat onze gedachten – de engel – wanneer we opgewonden of hongerig zijn, goed hun werk doen, maar dat we toch toegeven aan de verleiding: de duivel. Maar dat klopt niet. Ja, behoefte of verlangen bevordert impulsiviteit, maar het verstoort ook de cognitieve processen die ons moeten helpen om dat gedrag te voorkomen.” In andere woorden: als het er echt op aankomt, hoeven we niet op ons brein te rekenen. “Je hebt dan twee duivels op je schouders.”