psychopaat

Nieuw onderzoek verklaart waarom psychopaten zo hardvochtig en gevoelloos zijn. Hun brein mist de bedrading die ze nodig hebben om zich in andere mensen in te kunnen leven en vanuit dat inlevingsvermogen medelijden te hebben of voor andere mensen te zorgen.

De onderzoekers verzamelden tachtig gevangenen die tussen de achttien en vijftig jaar oud waren. Eerst ondergingen de proefpersonen een test waaruit bleek in hoeverre ze als psychopaten bestempeld konden worden. Daarna kregen de proefpersonen beelden te zien waarop mensen met opzet pijn werden gedaan. Zo was bijvoorbeeld te zien hoe iemand de deur van een auto opzettelijk dichtgooide, terwijl de hand van een ander ertussen zat. Ook kregen de proefpersonen korte filmpjes te zien waarin iemand door middel van zijn gezichtsuitdrukking liet zien dat hij pijn had. Terwijl de proefpersonen de filmpjes bekeken, werd hun hersenactiviteit gescand.

Resultaten
De meest psychopathische proefpersonen vertoonden in reactie op de beelden weinig activiteit in de ventromediale prefrontale cortex, de laterale orbitofrontale cortex (samen betrokken bij de controle en het verwerken van emoties), het periaqueductale grijs (een soort schakelcentrum met cellen die onder meer een rol spelen als het gaat om pijn en verdedigingsgedrag) en de amygdala (maakt empathie mede mogelijk). Ook vertoonden ze aanzienlijk meer activiteit in de insula. Dat laatste is best verrassend, aangezien dit deel van de hersenen zintuiglijke prikkels in een emotionele context plaatst.

Meer lezen over psychopaten

Met psychopaten worden we liever niet geassocieerd. Maar dat is niet helemaal terecht, zo stelt Kevin Dutton in zijn boek ‘De lessen van de psychopaat‘. Want van psychopaten kunnen wij ‘gewone’ mensen heel veel leren! En dat lijkt inderdaad niet zo’n gek idee. Psychopaten zijn zelfverzekerd, gefocust en charismatisch en vertonen heel wat overeenkomsten met de meest succesvolle mensen uit deze tijd.

Amygdala
De verminderde activiteit in die andere delen van de hersenen is een stuk voor de hand liggender en onderschrijft eerdere studies. Neem bijvoorbeeld de verminderde activiteit in de amygdala. We weten van dit deel van het brein dat het een grote rol speelt bij het monitoren van gedrag en het inschatten van de consequenties van gedrag, gevoelens van empathie mogelijk maakt en het welzijn van anderen op waarde schat. “Een gebrek aan empathie is één van de kenmerkende eigenschappen van psychopathische individuen,” vertelt onderzoeker Jean Decety. “Het is voor het eerst dat neurale processen die verband houden met empathie direct bij psychopathische individuen bestudeerd zijn.”

Volgens Decety wijst het onderzoek erop dat psychopaten de ‘bedrading’ die mensen normaal gesproken in staat stelt om met anderen mee te leven, missen. “De neurale reactie op andere mensen in nood zou een aversie bij de toeschouwer op moeten roepen die hem aanzet tot minder agressief gedrag of motiveert om de ander te helpen,” zo schrijven de onderzoekers in het blad JAMA Psychiatry. “Het bestuderen van de neurale reactie van psychopaten die zien hoe anderen pijn wordt gedaan is een effectieve manier om de neurale processen die ten grondslag liggen aan de problemen die psychopaten met affectie en empathie hebben, bloot te leggen.”