scrabble

Wat ziet ons brein wanneer we naar een voor ons bekend woord kijken? Geen verzameling letters die verwerkt moet worden, maar een plaatje. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek.

Onderzoekers verzamelden 25 volwassen proefpersonen en lieten ze 150 onzinwoorden leren. Voor- en nadat de proefpersonen de woorden hadden geleerd, ondergingen ze een hersenscan die de plasticiteit van hun brein onthulde.

De resultaten
Het onderzoek levert opvallende resultaten op. “We herkennen woorden niet door ze snel te spellen of delen ervan te identificeren, zoals sommige onderzoekers suggereerden,” vertelt onderzoeker Maximilian Riesenhuber. “In plaats daarvan herinneren neuronen in een klein deel van ons brein hoe het woord er in zijn geheel uitziet.” Het kleine hersengebied waar Riesenhuber over spreekt is het VWFA (Visual Word Form Area). Dit deel van het brein bevindt zich aan de linkerzijde van de visuele cortex, tegenover het fusiform aangezichtshersengebied dat ons helpt herinneren hoe gezichten eruit zien. “Het ene gebied richt zich op het gehele gezicht en stelt ons in staat om mensen snel te herkennen en het andere richt zich op hele woorden, waardoor we snel kunnen lezen.”

“”We herkennen woorden niet door ze snel te spellen of delen ervan te identificeren”

Plastisch
Uit de experimenten blijkt dat het VWFA veranderde wanneer de proefpersonen de onzinwoorden leren. Voordat de proefpersonen de woorden geleerd hadden, reageerden de neuronen in dit deel van het brein op de nog te leren woorden als onzinwoorden. Maar na de training reageerde dit deel van het brein net zo op de onzinwoorden als op woorden met een betekenis. “Het Visual Word Form Area geeft er niet om hoe een woord klinkt, maar vindt het alleen belangrijk om te weten hoe de letters waaruit het woord bestaat er samen uitzien. Het feit dat dit leerproces alleen plaatsvindt in een heel klein deel van het brein is een mooi voorbeeld van selectieve plasticiteit in het brein.”

Het onderzoek heeft implicaties voor mensen die moeite hebben met lezen. “Bijvoorbeeld mensen die woorden niet kunnen leren door ze fonetisch te spellen – de wijze waarop we normaal gesproken woorden leren,” vertelt Riesenhuber. “Voor hen is het wellicht een goed idee als ze het gehele woord als een visueel object gaan zien.”