Wederom worden wetenschappers verjaagd door enorme scheuren in de Brunt-ijsplaat.

Voor de tweede keer op rij zal het onderzoeksstation Halley VI – dat normaliter het jaar rond bemand is – tijdens de Antarctische winter de deuren sluiten. Dat heeft het British Antarctic Survey – eigenaar van Halley VI – besloten. Het onderzoeksinstituut kan de veiligheid van onderzoekers aan boord van het onderzoekstation ook deze winter niet garanderen.

De scheuren
De reden? Een serie complexe en onvoorspelbare scheuren in de Brunt-ijsplaat waarop Halley VI staat. Grootste reden tot zorg zijn de op het plaatje hieronder aangeduide ‘Chasm 1’ en de ‘Halloween crack’.

Deze afbeelding laat de huidige situatie op de Brunt-ijsplaat zien. Ook de oorspronkelijke en huidige plek van Halley VI zijn aangeduid. Afbeelding: British Antarctic Survey.

‘Chasm 1’ zit al heel lang in het ijs, maar hield zich 35 jaar gedeisd. Tot 2013. Toen begon deze opeens te groeien. Onderzoekers hielden hun hart vast, want als deze scheur zo snel bleef groeien, kon een deel van de ijsplaat – met daarop Halley VI – wel eens het ruime sop gaan kiezen. Om dat doemscenario te voorkomen, werd Halley VI recent zo’n 23 kilometer verplaatst. Maar de verhuizing was nog maar net achter de rug of zo’n 17 kilometer ten noorden van Halley VI werd een tweede, snelgroeiende scheur ontdekt: ‘Halloween crack’.

Ook op deze afbeelding is de 50 kilometer lange Halloween-scheur goed te zien. Net als de zuidelijke scheuren die eerder tot de verhuizing van Halley VI leidden. Afbeelding: Copernicus Sentinel data (2017), verwerkt door ESA.

Chasm 1 is de afgelopen zeven maanden – dus ten tijde van de Antarctische winter – flink gegroeid. En ook de Halloween crack wordt steeds langer.


Hier zie je beelden die eerder van de Halloween-scheur in de Brunt-ijsplaat zijn gemaakt.

Evacuatie
Hoewel onderzoekers de ijsplaat met behulp van satellieten en sensoren nauwlettend in de gaten houden, kunnen ze niet voorspellen hoe deze scheuren zich de komende tijd verder gaan ontwikkelen. En daarom is nu besloten om het onderzoeksstation tijdens de winter van 2018 te sluiten. Tijdens de zomer zal er wel gewoon vanuit het onderzoeksstation gewerkt worden. De risico’s zijn dan kleiner, omdat het personeel – als de nood aan de man komt – snel geëvacueerd kan worden. ‘s Winters is evacuatie wat lastiger, omdat het 24 uur per dag donker is, de temperaturen extreem laag zijn en de omringende zee bevriest.

Het British Antarctic Survey wil geen enkel risico nemen en gooit het onderzoeksstation dan ook dicht tussen maart en november 2018. Ook tussen maart en november 2017 was het onderzoeksstation onbemand. En ook dat had te maken met de twee eerder genoemde scheuren. “Waar we getuige van zijn, is de kracht en onvoorspelbaarheid van de natuur,” concludeert Jane Francis, directeur van de British Antarctic Survey.