exoplaneet

Britse onderzoekers gaan op korte termijn een kleine satelliet lanceren die de atmosfeer van exoplaneten moet gaan ontleden. De satelliet – Twinkle genaamd – moet minstens honderd exoplaneten in de Melkweg gaan analyseren.

Binnen vier jaar moet Twinkle – het kindje van onderzoekers van University College London en het bedrijf Surrey Satellite Technology Ltd (SSTL) – de lucht in. De satelliet gaat vanuit een baan rond de aarde het licht van sterren die in het bezit zijn van één of meerdere planeten bestuderen. Wanneer die planeten – gezien vanaf de aarde – voor hun ster langs bewegen, wordt het licht van de ster gefilterd door de moleculen en wolken in de atmosfeer van de planeet. Door dat gefilterde licht te bestuderen, kunnen onderzoekers meer vertellen over de samenstelling van de atmosfeer van de exoplaneet en bijvoorbeeld achterhalen of er waterdamp of methaan in die atmosfeer te vinden is.

Een artistieke impressie laat zien hoe de satelliet er ongeveer uit moet gaan zien. Afbeelding: Twinkle / SSTL.

Een artistieke impressie laat zien hoe de satelliet er ongeveer uit moet gaan zien. Afbeelding: Twinkle / SSTL.

Weinig bekend
“Er zijn tot op heden bijna tweeduizend exoplaneten ontdekt, maar we weten heel weinig over deze buitenaardse werelden,” vertelt onderzoeker Giovanna Tinetti. “We kunnen hun massa, dichtheid en afstand tot de ster meten en daaruit kunnen we afleiden dat sommigen extreem koud zijn, terwijl anderen zo warm zijn dat hun oppervlak vloeibaar is, terwijl weer anderen ballen gas zijn zoals Jupiter of juist klein en rotsachtig, zoals de aarde. Maar meer dan dat weten we niet. Twinkle is de eerste missie die geheel gewijd is aan het analyseren van de atmosfeer van exoplaneten en zal ons een compleet nieuw beeld geven van hoe deze werelden er werkelijk uitzien.”

Leefbaarheid
Door de atmosfeer van exoplaneten te bestuderen, kunnen we niet alleen meer te weten komen over hoe deze exoplaneten er nu uitzien, maar kunnen we ook hun geschiedenis blootleggen. Zo kunnen we achterhalen of de planeet ontstaan is op de plek waar we die nu aantreffen of zich na zijn geboorte naar die plek heeft verplaatst. Tevens kan de atmosfeer ons meer vertellen over de leefbaarheid van een planeet.

Honderd exoplaneten
Het is de bedoeling dat Twinkle minstens 100 exoplaneten in de Melkweg gaat bestuderen: van superaardes (rotsachtige planeten met een massa die net zo groot of maximaal tien keer groter is dan de massa van de aarde) tot hete Jupiters (gasreuzen die dicht bij hun ster staan). Sommige van de planeten die Twinkle gaat bestuderen, draaien om zonachtige sterren. Anderen om koelere rode dwergen. Naar verwachting zal Twinkle in het geval van grote planeten die rond heldere sterren cirkelen zelfs in staat zijn om een kaartje te maken van de wolkenpartijen en temperaturen op deze planeten.

Twinkle moet zeker drie jaar werkzaam blijven. Na drie jaar kan de missie eventueel nog met een aantal jaren verlengd worden. De kosten voor de satelliet – rond de 67 miljoen euro – zijn relatief laag, omdat gebruik wordt gemaakt van onder meer onderdelen die reeds ontwikkeld zijn.