In de dertiende eeuw vond de grootste vulkanische eruptie van de laatste zeven millenia plaats. En nu denken onderzoekers eindelijk te weten waar deze plaatsvond.

Tijdens de AGU Chapman Meeting of Volcanoes & the Atmosphere nam lichtte onderzoeker Franck Lavigne alvast een tipje van de sluier op. De grootste vulkanische eruptie van de laatste duizenden jaren vond in Indonesië plaats, zo stelde hij volgens ScienceNews. Om welke vulkaan het precies gaat, wil hij niet zeggen. Dat wordt pas duidelijk wanneer het onderzoekspaper verschijnt.

Milde winter
Dat er omstreeks 1258 een eruptie plaatsvond, staat vast. Dat deze wereldwijd voor grote problemen zorgde, is ook wel duidelijk. Een maansverduistering, droge mist en een milde winter in Europa: het zijn zomaar enkele fenomenen die samen zouden hangen met deze vulkaanuitbarsting.

Waar?
Hoewel er in geschriften duidelijk melding wordt gemaakt van een eruptie en de gevolgen ervan, was lang onduidelijk waar de veroorzaker van dit alles – de vulkaan – zich nu precies bevond. Dertig jaar zochten onderzoekers tevergeefs naar deze vulkaan. En nu denken onderzoekers deze dus gevonden te hebben. En wel in Indonesië. Ze baseren die conclusie op verschillende soorten onderzoek. Ze bestudeerden geschreven bronnen over de eruptie, analyseerden sedimenten en afzettingen van vulkanen.

Tijdstip
De onderzoekers zijn er niet alleen in geslaagd om de vulkaan te identificeren. Ze denken ook met grotere precisie vast te kunnen stellen wanneer de vulkaanuitbarsting plaatsvond. Dat zou niet in 1258, maar reeds in de lente van 1257 zijn geweest. De eerste veranderingen in klimaat worden namelijk eind 1257 al in diverse geschreven bronnen benoemd.

Lavigne lijkt tamelijk zeker van zijn zaak en benadrukt dat het onderzoek zeer belangrijk is. Als we weten wanneer en waar de eruptie plaatsvond, kunnen we ook meer zeggen over de gevolgen die deze dichtbij en verder weg had. Pas als het onderzoek van Lavigne in een wetenschappelijk journal verschijnt en andere wetenschappers zich erover buigen, zal duidelijk worden of zijn bewijs – dat tijdens de meeting tamelijk overtuigend leek – ook echt zo overtuigend is.