Heb jij een spinnenfobie? Dan kun je beter niet naar Mars gaan. Op deze planeet zijn gigantische spinnen van honderden meters groot te zien. Tenminste, dat lijkt zo.

De zogenoemde Mars-spinnen ‘kruipen’ al lange tijd over het Marsoppervlak, want ze duiken ook op oudere foto’s op. Het gaat om donkere vlekken met daaromheen dunne lijntjes. Deze lijntjes lijken de poten van een spin te zijn.

Gelukkig zijn het geen echte spinnen, maar ontstaan deze spinnen in de lente als het koolstofdioxide-ijs verdampt. Het oppervlak van de rode planeet bestaat namelijk uit droog ijs. In de lente verdampt de koolstofdioxide aan de onderzijde van een ijslaag, waardoor de druk oploopt en er een barst ontstaat in de laag daarboven. Het CO2-gas ontsnapt en neemt stof mee naar boven. Hierdoor ontstaat er een donker lijnenpatroon, dat vanuit de ruimte te zien is.

Van baby-spin naar volwassen spin
NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter heeft het ontstaan van een spin op de gevoelige plaat vastgelegd. “We zien nu voor het eerst hoe de baby-spinnen groeien en uiteindelijk transformeren in grote spinnen”, zegt onderzoeker Ganna Portyankina van de universiteit van Colorado. “De spinnen zijn vooral in duingebieden te zien, dus we weten niet of ze groter worden of dat ze verdwijnen onder verplaatsend zand.”

Vijf verschillende landschapskenmerken op Mars: van een baby-spin (a) tot tot een reuzenspin (c) tot een compleet veld met spinnen (e). Allemaal het gevolg van het verdampen van CO2-ijs. Klik hier om een GIF-animatie te zien van de groeiende spinnen. Let op, deze afbeelding is vrij zwaar.

Droog ijs: alleen op Mars
“Het grootste deel van Mars lijkt op de Amerikaanse staat Utah, alleen dan zonder vegetatie”, vervolgt Candice Hansen van het Planetary Science Institute in Tucson (Arizona). “De Mars-spinnen zijn echter uniek.” Dit komt omdat droog ijs van nature niet voorkomt op aarde.

Tien jaar
Gelukkig draait de Mars Reconnaissance Orbiter in een baan om Mars om alle seizoensveranderingen te spotten. Het ruimtevaartuig observeert de rode planeet nu al zo’n tien jaar. “Hierdoor kunnen we veranderingen makkelijk volgen”, aldus projectwetenschapper Leslie Tamppari van NASA’s Jet Propulsion Laboratory. “We zijn nog steeds verrast over het feit hoe dynamisch Mars is.”