ijskap canada

De komende eeuwen zullen de Canadese ijskappen steeds sneller afsmelten. Dat voorspellen wetenschappers van de universiteit Utrecht. Tegen het einde van deze eeuw kan een vijfde van de Canadese ijskappen al verdwenen zijn.

De onderzoekers trekken die conclusie op basis van een door hen ontwikkeld klimaatmodel. Dit model richtte zich specifiek op de Noord-Canadese eilandengroep en simuleert het smelten en aangroeien van de ijskappen.

Model
Eerst keken de onderzoekers of het model goed kon simuleren wat er de afgelopen tien jaar in het gebied was gebeurd. Het model bleek die gebeurtenissen uitstekend te kunnen ‘voorspellen’. Daarna gebruikten de onderzoekers het model om te achterhalen welk effect de opwarming van de aarde op de Noord-Canadese ijskappen zal hebben.

Canadese ijskappen. Foto: UU.nl

Canadese ijskappen. Foto: UU.nl

Onomkeerbaar
Een belangrijke conclusie die de onderzoekers op basis van hun studie kunnen trekken, is dat de Canadese ijskappen de komende eeuwen sneller zullen smelten. En dat afsmelten van de ijskappen is onomkeerbeer, zo legt onderzoeker Jan Lenaerts uit. “Ook als we ervan uitgaan dat het met de opwarming van de aarde wel meevalt, is een forse afname van het ijs zeer waarschijnlijk. De kans dat het ijs weer aangroeit, is uiterst klein.” Dat het smelten een onomkeerbaar proces is, komt doordat de opwarming in de regio versterkt wordt door het smelten van sneeuw op de toendra en het zee-ijs rond de ijskappen. Sneeuw en ijs reflecteren zonlicht en koelen zo het gebied. Als sneeuw en ijs verdwijnt, absorbeert het gebied meer zonlicht, waardoor het nog sneller opwarmt. Zo verwachten de onderzoekers dat de temperatuur aan het einde van de eeuw (als twintig procent van de ijskappen gesmolten is) in dit gebied met zo’n acht graden Celsius is gestegen. En dat terwijl er wereldwijd tegen die tijd naar verwachting sprake is van een temperatuurstijging van drie graden. Dat grote verschil heeft alles te maken met het feit dat het smelten van sneeuw en ijs de opwarming van het gebied versterkt.

Zeespiegel
Het smelten van de ijskappen heeft ook gevolgen voor de zeespiegelstijging, zo benadrukken de onderzoekers in het blad Geophysical Research Letters. De Canadese ijskappen vormen het op twee na grootste ijsvolume ter wereld. Als ze helemaal smelten, resulteert dat in een wereldwijde zeespiegelstijging van twintig centimeter. Als tegen het eind van deze eeuw een kwart van de ijskappen verdwijnt, zou de zeespiegel al zo’n 3,5 centimeter gestegen zijn. En dat komt nog eens bovenop de zeespiegelstijging die het smeltende ijs op Antarctica en Groenland veroorzaakt. “De meeste aandacht gaat – terecht – uit naar Groenland en Antarctica, omdat dit de grootste ijsvolumes zijn,” stelt onderzoeker Michiel van den Broeke. “Wij laten nu echter zien dat de Canadese ijskappen zeker meegenomen moeten worden in de voorspellingen.”

De onderzoekers benadrukken verder dat smeltend ijs op de Noord-Canadese eilanden niet iets van de toekomst is. Het is nu al bezig. Sinds 2000 is de temperatuur in het gebied met één tot twee graden gestegen en het ijsvolume is reeds fors afgenomen.