De banenmarkt verandert. Maar liefst 65 procent van de scholieren van nu zal uiteindelijk een baan krijgen die op dit moment nog niet bestaat. Maar over wat voor soort baan hebben we het dan?

Diverse nieuwe technnologieën komen als een niet te stoppen trein op ons afgedenderd. Denk bijvoorbeeld aan robots en zelfrijdende auto’s. Maar ook aan kunstmatige intelligentie en nanotechnologie. Ze zetten de wereld op zijn kop, zo voorspellen deskundigen. En ook de banenmarkt zal nooit meer hetzelfde zijn. Robots, maar ook zelfrijdende auto’s en kunstmatige intelligentie kunnen taken die nu nog door mensen worden uitgevoerd over gaan nemen. Maar, diezelfde nieuwe technologieeën leveren tegen 2025 ook nieuwe carrièremogelijkheden op. En wel in sectoren die nu nog in de kinderschoenen staan. Naar verwachting zal zo’n 65 procent van de scholieren van nu uiteindelijk een baan krijgen die nu nog niet bestaat.

Tien banen
Maar wat gaat die 65 procent dan precies doen? Consultants van The Future Laboratory hebben daar wel ideeën over en deze – in samenwerking met Microsoft – op papier gezet. Het resulteert in een lijstje met “tien opwindende, inspirerende en verbazingwekkende banen – die nu nog niet bestaan – voor de afgestudeerden van de toekomst”.

Virtual reality: nu al booming business.

Virtual reality: nu al booming business.

Ontwerper van virtuele leefomgevingen
Eén van die banen is ‘ontwerper van virtuele leefomgevingen’. Tegen 2025 zullen tientallen miljoenen mensen elke dag uren doorbrengen in een virtuele omgeving, zo denken de consultants. Niet alleen om te spelen, maar ook om te leren en te werken. “Hele werelden zullen zich voor ons online openen en elke wereld zal zo interactief en realistisch zijn dat deze bijna niet te onderscheiden is van de echte wereld,” zo schrijven de consultants. En iemand moet die werelden ontwerpen. “Een typische werkdag kan bestaan uit het bouwen van een hyperrealistisch virtueel kantorencomplex waar collega’s uit alle hoeken van de wereld samen kunnen komen en samen kunnen werken tot het creëren van een virtuele replica van een voetbalstadium waarin spelers hun favoriete voetballer kunnen ‘zijn’ tot het reconstrueren van een plek op de werelderfgoedlijst, bijvoorbeeld Machu Picchu, zodat het aantal mensen dat deze kwetsbare plek werkelijk bezoekt afneemt.”

Freelance biohacker
Grote carrièremogelijkheden zijn er tegen 2025 waarschijnlijk ook voor freelance biohackers. “De basale procedures voor gerichte genmanipulatie worden steeds eenvoudiger en zijn bijna voor iedereen toegankelijk,” stelt Hank Greely, verbonden aan Stanford University, in het rapport van The Future Laboratory. “Het is niet lastig om je een toekomst voor te stellen waarin we bijna alles – van oogproblemen tot leverstoornissen tot musculaire dystrofie – met gerichte genetische aanpassingen kunnen oplossen.” Hank Campbell, van het American Council on Science and Health, voeg toe: “Deze freelancers zijn de toekomst van de toegepaste biologie, omdat grote farmaceutische bedrijven problemen niet oplossen wanneer ze denken dat die oplossing geen grote winst oplevert.” Freelance biohackers kunnen zich vanuit huis over allerlei medische problemen buigen, maar ook beschermde diersoorten van de ondergang redden of zelfs reeds uitgestorven diersoorten terugbrengen. Misschien kunnen ze met wat genetisch tweaks zelfs nieuwe diersoorten creëren. Denk bijvoorbeeld aan eenhoorns. “Ik durf te wedden dat een biohacker binnen twintig jaar een eenhoorn creëert,” stelt Greely. “Hij neemt de genen van een dier dat een hoorn heeft, plaatst ze in een paard en de 12-jarige dochter van een biljonair krijgt een eenhoorn voor haar verjaardag.”

Het internet of things: alles staat met elkaar in verbinding.

Het internet of things: alles staat met elkaar in verbinding.

Creatief met big data
Op de banenmarkt van 2025 is waarschijnlijk ook alle ruimte voor mensen die wijs kunnen worden uit de enorme hoeveelheid gegevens die uit het Internet of Things (IoT) rolt: een IoT data creative. Het Internet of Things is een complex netwerk van miljarden digitaal met elkaar verbonden apparaten (van wasmachines tot koelkasten en van entertainmentsystemen tot thermostaten) die met elkaar en met ons communiceren. Het levert een enorme hoeveelheid real time data op. En die data is alleen van waarde als we er wijs uit kunnen worden. En daarvoor zijn IoT data creatives nodig. “Het zal hun taak zijn om door de gegevens die elk dag door apparaten in onze kleding, onze huizen, onze auto’s en onze kantoren worden gegenereerd heen te spitten en betekenisvolle en nuttige manieren te vinden om ons te vertellen wat al die informatie onthult.” Tom Savigar vertelt, namens The Future Laboratory: “Deze creatievelingen zullen onze vertalers zijn en data omzetten in 3D- en VR-infographics en beelden die ons leren – over een periode van maanden en jaren – hoe we gezonder kunnen leven, hoe we onze huizen fijner en kostenefficiënter kunnen maken of veiliger auto kunnen rijden.”

“Ook is er waarschijnlijk genoeg werk voor reisleiders in de ruimte”

Reisleider in de ruimte
Ook kunnen mensen aan de slag als ontwerper van lichaamsdelen. De komende decennia wordt het kweken van vervangende weefsels en organen een dagelijkse en betaalbare bezigheid. Speciale ontwerpers kunnen ervoor zorgen dat bijvoorbeeld een nieuw ledemaat precies de juiste lichaamskleur heeft of uitermate geschikt is voor bepaald werk of bepaalde sporten. Ook is er waarschijnlijk genoeg werk voor reisleiders in de ruimte. Benieuwd naar de andere banen van de toekomst? Je kunt het volledige paper hier lezen.

De consultants hopen met hun paper studenten en opleidingen wakker te schudden. Want één ding is wel duidelijk: de wereld van de toekomst steekt heel anders in elkaar dan de wereld van vandaag de dag. “Het is een wereld die om een nieuwe benadering van opleiding en carrièreplanning vraagt.”