Wetenschappers hebben het Chandra-röntgenobservatorium gebruikt om Pluto in röntgenlicht te fotograferen. De dwergplaneet is verrassend goed zichtbaar. Hoe komt dit?

Tussen februari 2014 en augustus 2015 richtte de röntgentelescoop zich vier keer op de dwergplaneet. Iedere keer zag de telescoop zwakke röntgenstralen van Pluto afkomen. Op dezelfde momenten maakte ook de New Horizons-ruimtesonde foto’s van de ijsdwerg, zodat wetenschappers de optische en röntgenfoto nu naast elkaar kunnen leggen.

“Het is voor het eerst dat we röntgenstraling zien komen van een object in de Kuipergordel”, zegt astrofysicus Carey Lisse van het Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory. “We zien Pluto de interactie aangaan met zonnewind. Dit gebeurt op een onverwachte en energieke manier. We vermoeden dat andere grote Kuipergordelobjecten zich soortgelijk gedragen.”

Het is opvallend dat Pluto in röntgenlicht verschijnt, want het is een koude, rotsachtige dwergplaneet zonder een magnetisch veld. Kortom: Pluto zelf produceert geen röntgenstraling. De elektrisch geladen deeltjes van de zon zijn hiertoe wel in staat. Wanneer zij in aanraking komen met de atmosfeer van een (dwerg)planeet ontstaan er röntgenstralen.

Goed zichtbaar, maar waarom?
“Voor de observaties waren wetenschappers onzeker over het feit of Chandra in staat zou zijn om het röntgenlicht van Pluto te spotten”, zegt co-auteur Scott Wolk van het Hardvard-Smithsonian Center for Astrophysics. Hoe kan het dat Pluto dan zo erg gloeit op Chandra-foto’s? Misschien heeft Pluto een lange en brede staart van gassen achter zich, die ontsnapt zijn uit de atmosfeer. Een andere mogelijkheid is dat interplanetaire magnetische velden ervoor zorgen dat er meer zonnewind richting Pluto wordt gestuurd.

2014 MU69
Helaas is het niet mogelijk om op korte termijn nogmaals een bezoekje aan Pluto te brengen, want de dwergplaneet is vorig jaar net bezocht door New Horizons. Deze ruimtesonde vliegt op hoge snelheid door naar het volgende doel: 2014 MU69. De verwachting is dat New Horizons op 1 januari 2019 aankomt bij dit kleinere Kuipergordelobject.