inspectie

Nieuw onderzoek suggereert dat de chimpansee een echte plantkundige is. De aap weet dat bomen van bepaalde soorten tegelijkertijd vrucht dragen en gebruikt die wijsheid tijdens zijn zoektocht naar fruit.

Uit eerder onderzoek was al gebleken dat dieren die fruit eten zich goed kunnen herinneren waar ze eerder fruit hebben gegeten en die kennis gebruiken om op een later tijdstip opnieuw op die plaats fruit te nuttigen. Maar deze onderzoeken boden nog geen antwoord op de vraag hoe deze dieren in staat zijn om het fruit in eerste instantie te vinden.

Ivoorkust
Onderzoekers van het Max Planck Instituut beten zich in dat vraagstuk vast. Ze richtten zich daarbij op chimpansees in een nationaal park in Ivoorkust. Ze observeerden hoe de chimpansees bomen inspecteerden. De chimpansees keken tijdens deze inspecties omhoog om te kijken of er fruit hing. De onderzoekers waren vooral geïnteresseerd in de beelden waarop te zien was hoe de chimpansees een boom die nog geen vrucht droeg, inspecteerden en dus eigenlijk een fout leken te maken.

Zintuigen
Dat de chimpansees soms ook bomen inspecteerden waarin geen fruit hing, wees erop dat de inspecties niet werden ingegeven door een zintuiglijke waarneming (bijvoorbeeld het zien of ruiken van fruit). Nee: de chimpansees inspecteerden de bomen omdat ze er bepaalde verwachtingen van hadden. En wanneer ze eenmaal het eerste fruit van het seizoen op hadden, stegen hun verwachtingen en gingen ze bomen waarvan we weten dat ze gelijktijdig met de boom waar ze eerder van gegeten hadden vrucht dragen, vaker inspecteren. “Ze ontwikkelden niet simpelweg een voorkeur voor een bepaalde fruitsoort die ze eerder vaak hadden gegeten,” stelt onderzoeker Karline Janmaat. “In plaats daarvan bleek de kans op een inspectie voorspeld te worden door één bepaalde botanische eigenschap: de mate waarin de soorten bomen die de chimpansees tegenkomen synchroon vrucht dragen.”

Verwachtingen
Chimpansees weten klaarblijkelijk dat bomen van bepaalde soorten gelijktijdig vrucht dragen en gebruiken die informatie wanneer ze op zoek zijn naar fruit, zo schrijven de onderzoekers in het blad Animal Cognition. De chimpansees hebben bepaalde verwachtingen als het gaat om het vinden van fruit. En die verwachtingen zijn gebaseerd op botanische kennis en de vaardigheid om fruit te categoriseren.

Het onderzoek kan ons niet alleen meer leren over chimpansees en de wijze waarop zij aan hun voedsel komen. Het kan ons ook helpen begrijpen hoe wij mensen – nauw verwant aan de chimpansee – vaardigheden als categoriseren en abstract denken hebben ontwikkeld.