De chimpansee: harteloos en egoïstisch? Echt niet, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Het dier voelt met anderen mee en wil ze helpen.

Eerdere onderzoeken wezen erop dat chimpansees zich niet om anderen bekommerden. En wanneer ze al dingen voor anderen deden, dan was het vaak omdat de anderen sociale druk uitoefenden. De conclusie: de chimpansee was eigenlijk gewoon egoïstisch.

Experiment
Maar nieuw onderzoek geeft ons een heel ander beeld van deze primaten. De onderzoekers verzamelden zeven vrouwelijke chimpansees en schotelden ze een schaal met dertig muntjes voor. De muntjes waren er in twee kleuren. Wanneer de chimpansee een muntje met kleur x koos dan kreeg zij een beloning. Wanneer de chimpansee een muntje met kleur y koos, dan kreeg zowel de chimpansee als een soortgenoot die toekeek een beloning.

Beloning
De chimpansees kozen vrijwel altijd het kleurtje dat ervoor zorgde dat ook de bijstander een beloning kreeg. De toekijkende chimpansee ging ondertussen heel ver om te delen in de beloning: zij smeekte of zeurde. Maar opvallend genoeg vergrootte dat niet de kans dat zij ook daadwerkelijk een beloning kreeg. Dat bewijst dat chimpansees zich niet door druk van anderen van de wijs laten brengen. Chimpansees kozen er zelf voor om anderen iets lekkers te gunnen.

Competitie
Hoe kan het dat vorige onderzoeken zo’n ander beeld van de chimpansee lieten zien? De wetenschappers denken dat wel te weten. Chimpansees zouden in die studies competitief gedrag hebben laten zien, waardoor – volledig onterecht – het beeld ontstond van een egoïstische aap.

WIST U DAT…

…apen in dierentuinen vaak psychische klachten hebben?

Wild
Uit observaties was al gebleken dat wilde chimpansees aan liefdadigheid doen. “Ze delen vlees en ander voedsel en helpen elkaar in risicovolle situaties, bijvoorbeeld wanneer ze in contact komen met concurrenten of andere groepen chimpansees,” stelt onderzoeker Christophe Boesch. “En ze adopteren wezen.” Voor het eerst is nu ook middels experimenten aangetoond dat chimpansees van nature heel behulpzaam zijn.

Blijkbaar is altruïsme geen typisch menselijk trekje. Niet alleen de chimpansee, maar naar verwachting nog veel meer zoogdieren kunnen op basis van medeleven iets voor anderen doen.