Nieuw onderzoek onthult dat de haarkleur van een chimpansee weinig zegt over zijn leeftijd.

Bij mensen wijzen grijze of zilveren haren erop dat ze wat ouder worden. En hoe meer grijze haren ze hebben, hoe ouder ze doorgaans zijn. Maar hoe zit dat eigenlijk bij ons dichtstbijzijnde familielid: de chimpansee? Wetenschappers van de George Washington University hebben het uitgezocht. En wat blijkt? Bij chimpansees zit het een beetje anders.

Foto’s
De onderzoekers verzamelden foto’s van chimpansees die in het wild en in gevangenschap leefden en bestudeerden deze uitgebreid. Daarbij werd er specifiek gekeken hoeveel grijze haren de chimpansees hadden. Vervolgens werd er gekeken hoe oud elke chimpansee op het moment dat de foto gemaakt werd, was.


En zo ontdekten ze dat het aantal grijze haren weinig vertelde over de leeftijd van de chimpansees. Zo waren chimpansees met veel grijze haren niet altijd aanzienlijk ouder dan hun soortgenoten met weinig grijze haren.

Ander patroon
“Bij mensen is sprake van een vrij lineair en progressief patroon,” stelt onderzoeker Elizabeth Tapanes. “Je wordt grijzer naarmate je ouder wordt. Bij chimpansees zien we dat patroon niet.” De mensapen worden tot halverwege hun leven geleidelijk aan wat grijzer – hoe grijs ze worden, verschilt daarbij van chimpansee tot chimpansee – en daarna verandert hun haarkleur terwijl ze steeds ouder worden eigenlijk nog nauwelijks. “Chimpansees bereiken een punt waarop hun haren een beetje zout- en peper-kleuren krijgen, maar ze worden nooit volledig grijs, dus je kunt die haren ook niet gebruiken om hun leeftijd in te schatten.”

Hypothesen
Waarom de chimpansees – in tegenstelling tot ons mensen – niet helemaal grijs worden, is op basis van dit onderzoek niet te zeggen. Maar de onderzoekers hebben er wel ideeën over, zo schrijven ze in het blad PLoS ONE. Zo zouden de chimpansees hun lichaamstemperatuur mogelijk beter kunnen reguleren met hun vrij donker blijvende haren. Ook is het doordat ze nauwelijks van kleur veranderen mogelijk gemakkelijker voor chimpansees om elkaar te herkennen.


Weinig onderzoek
Er is tot op heden nog verrassend weinig onderzoek gedaan naar grijzende chimpansees of andere wilde dieren. In plaats daarvan wordt er veel onderzoek gedaan naar de fysiologische processen die ertoe leiden dat mensen – vaak tegen wil en dank – grijs worden en hoe we die processen wellicht kunnen dwarsbomen. Het kan echter heel nuttig zijn om eens verder te kijken dan de mens en de grijzende haren vanuit een evolutionair perspectief te bezien.

De onderzoekers zijn in ieder geval nog niet klaar met de grijzende chimpansees. Zo zijn ze van plan om te geen kijken naar de genexpressie in individuele haren van de mensapen. Ze hopen zo te achterhalen of er op genetisch niveau misschien veranderingen optreden die samenhangen met de veranderingen die we met eigen ogen kunnen zien optreden: namelijk het grijs kleuren van het haar van de chimpansee.