He Jiankui zou het onderzoek op eigen houtje – zonder medeweten van zijn universiteit – hebben uitgevoerd.

Dat blijkt uit een korte verklaring die op de website van de Sustech-universiteit te lezen is. De verklaring handelt over een omstreden klinisch onderzoek dat eerder deze week naar buiten kwam. Tijdens de studie zou het genetisch materiaal van embryo’s met behulp van de CRISPR-techniek zijn aangepast, waarna de embryo’s zijn teruggeplaatst in de baarmoeder. En naar verluidt is één van de vrouwen inmiddels bevallen van een genetisch gemodificeerde tweeling.

Meer weten…
…over het omstreden onderzoek dat geresulteerd zou hebben in de geboorte van een genetisch gemodificeerde tweeling? Lees dan het artikel dat we hier gisteren over publiceerden.

Het zou een wereldprimeur zijn. Hoewel onderzoekers eerder menselijke embryo’s met behulp van CRISPR hebben aangepast, zijn die embryo’s nooit teruggeplaatst in de baarmoeder en uitgegroeid tot voldragen baby’s. En dat heeft een reden. De CRISPR-techniek staat namelijk nog in de kinderschoenen en er zijn nog steeds twijfels over de veiligheid en effectiviteit van deze genome editing-techniek. Reden genoeg om terughoudend te zijn met onderzoek onder mensen. De Chinese studie, uitgevoerd onder leiding van He Jiankui – kon wereldwijd dan ook op een hoop kritiek rekenen. “Gereedschappen om genen aan te passen zijn geweldig, maar we zijn nog steeds niet goed genoeg in staat om ze te controleren en ons er zo van te verzekeren dat ze veilig en efficiënt gebruikt kunnen worden onder mensen,” aldus Yalda Jamshidi, verbonden aan St. George’s University of London en niet betrokken bij het Chinese onderzoek. “We weten heel weinig over de effecten op lange termijn en de meeste mensen zouden het ermee eens zijn dat experimenteren op mensen met het oog op een vermijdbare aandoening alleen maar om onze kennis (over de techniek, red.) te vergroten, moreel en ethisch gezien onacceptabel is.”

Verklaring universiteit
En nu heeft ook de universiteit waaraan hoofdonderzoeker He Jiankui verbonden is een eerste reactie op het onderzoek naar buiten gebracht. In die verklaring neemt de universiteit in klare bewoordingen afstand van de studie. Zo laat de universiteit weten dat het onderzoekswerk buiten de universiteit om werd uitgevoerd: “Hij (He Jiankui, red.) rapporteerde niet aan de universiteit en de faculteit biologie en de universiteit en de faculteit wisten het niet,” aldus de Chinese universiteit. Daarnaast meent de Academische Commissie van de faculteit biologie dat er met het onderzoek “ethische en academische normen zijn geschonden”. De universiteit kondigt verder aan een onafhankelijke commissie in te stellen om een diepgaand onderzoek te doen naar het werk van He Jiankui.

Het onderzoek van He Jiankui kwam begin deze week aan het licht door een document dat He Jiankui en collega’s indienden bij CHICTR: een database waarin alle in China uitgevoerde klinische studies worden geregistreerd. Kort daarna gaf He Jiankui in een interview met The Associated Press wat meer details over het onderzoek vrij. Een publicatie in een wetenschappelijk blad ontbreekt. Ook heeft het werk van He Jiankui geen peer-review ondergaan. Onduidelijk is dan ook in hoeverre zijn beweringen kloppen en of er ook daadwerkelijk genetisch gemodificeerde kinderen in China zijn geboren. In de verklaring van de universiteit is te lezen dat deze contact heeft gehad met He Jiankui – die volgens de universiteit al sinds 1 februari 2018 met verlof is – en dat op basis van die gesprekken de hierboven beschreven verklaring tot stand is gekomen. In die verklaring spreekt de universiteit over ‘genetische bewerking van menselijke embryo’s’. Of die embryo’s ook daadwerkelijk zijn uitgegroeid tot voldragen baby’s blijft onduidelijk. Hard bewijs daarvoor heeft He Jiankui tot op heden niet kunnen overleggen.