Wetenschappers hebben altijd aangenomen dat Cleopatra de allereerste vrouwelijk farao van de Ptolemaeïsche dynastie was. Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat Arsinoë II die eer eigenlijk ten beurt valt. De vrouw – die tevens deelnam aan de Olympische Spelen en er drie prijzen in de wacht sleepte – zou 200 jaar eerder dan Cleopatra tot farao zijn benoemd.

De onderzoekers baseren hun opmerkelijke conclusie op een analyse van de reliëfs waar Arsinoë II (316-270 voor Christus) op staat afgebeeld. De symbolen en details op haar kroon zouden erop wijzen dat ze niet zomaar een belangrijke vrouw was; ze was de eerste vrouwelijke farao uit de Ptolemaeïsche dynastie. Deze dynastie bleef maar liefst 300 jaar overeind.

Belangrijk
Dat Arsinoë II een belangrijke dame was, stond al langer buiten kijf. De vrouw werd zelfs 200 jaar na haar dood nog vereerd. Ze was de dochter van Ptolemeüs I, een Macedonische generaal die nog onder Alexander de Grote diende en de eerste vorst uit de Ptolemaeïsche dynastie was.

Intriges
Cleopatra wordt omringd door mysterie en mooie verhalen, maar Arsinoë doet daar zeker niet voor onder. De vrouw leefde in een tijd en een omgeving waarin moord, intriges, seks en rijkdom om voorrang vochten. En bovendien had ze ook haar eigen ambities. “Ze was geen gewone vrouw,” vertelt onderzoeker Maria Nilsson. “Ze vocht in oorlogen en nam zelfs deel aan de Olympische Spelen waar ze drie wedstrijden won.”

Huwelijk
Arsinoë trouwde op haar zestiende met de 60-jarige generaal van haar vader en werd daarmee in één klap schatrijk. Twee jaar later stierf de generaal en trouwde Arsinoë met haar halfbroer. Dat huwelijk kwam abrupt tot een einde toen haar man twee van haar drie zonen vermoordde. Arsinoë besloot daarop naar Egypte te gaan en daar met haar broer, koning Ptolemeüs II te trouwen.

WIST U DAT…

…Cleopatra’s make-up ook medisch verantwoord was?

Kroon
Volgens de onderzoekers regeerde Arsinoë vanaf dat moment samen met haar broer. Er werd zelfs een speciale kroon voor haar gemaakt met daarin symbolen die erop wijzen dat de vrouw een hogepriesteres, een god en de farao was. “Dat betekent dat zij officieel een vrouwelijke farao was.”

Opvallend genoeg werd de kroon later onder meer door Cleopatra III en de zeer beroemde Cleopatra VII gedragen. “Deze studie opent een heel nieuw onderzoeksveld en laat zien dat de andere Ptolemaeïsche farao’s, in het bijzonder de Cleopatra’s, de neiging hadden om de iconografische elementen van Arsinoë te imiteren.”

Foto: Metropolitan Museum of Art