Waarom geloven mensen in complottheorieën? Waarschijnlijk omdat die theorieën ze grip op het leven geven.

Waarom zijn (sommige) mensen dol op complottheorieën? Wat hebben ze eraan? Onderzoekers van de Yale University besloten dat eens uit te zoeken. Ze deden dat aan de hand van een heel bekend complot: het complot uit de Da Vinci Code. Voor de mensen die het boek niet gelezen hebben: volgens dit complot trouwde Jezus met Maria Magdalena en kregen zij ook kinderen. Hun nageslacht leeft nog steeds voort en wordt beschermd door de Priorij van Sion. De katholieke kerk weet dit alles en heeft lang geleden reeds besloten dit complot in de doofpot te stoppen en doet er alles aan om dat zo te houden.

Onderzoek
De onderzoekers verzamelden 144 studenten die het boek gelezen hadden. De studenten moesten aangeven in hoeverre ze in het complot geloofden. Ook moesten ze aangeven of ze genoten hadden van het boek, of ze gelovig waren en hoeveel ze van de Bijbel wisten. Daarnaast werd de studenten gevraagd of ze bang waren voor de dood en of ze er New Age-overtuigingen op nahielden.

WIST U DAT…

…wetenschappers een verloren werk van Leonardo da Vinci op het spoor zijn?

Resultaten
Uit het onderzoek blijkt dat studenten die het meest in de complottheorie geloofden vaak ook het meeste plezier aan het boek beleefden. Daarnaast waren ze ook zeer bang om te sterven en hadden ze het meeste met New Age. Mensen die religieus waren en veel over de Bijbel wisten, geloofden het complot niet zo snel.

Tegenargument
Na een tijdje lieten de onderzoekers vijftig studenten terugkomen en confronteerden ze met teksten waarin de complottheorie uit het boek werd weerlegd. De mensen die religieus waren, geloofden daardoor minder in het complot. De teksten maakten echter geen indruk op de mensen die niet religieus waren, zo is in het blad Personality and Individual Differences te lezen.

Grip
Volgens onderzoeker Anna Newheiser laat het onderzoek zien dat de theorie omtrent complottheorieën lijkt te kloppen. Volgens deze theorie werken complottheorieën (hoe gek ze soms ook zijn) geruststellend. Mensen die denken dat ze geen controle over zaken hebben, krijgen door complottheorieën het idee dat alles wat gebeurt een reden heeft. En dat kan ze weer wat grip geven op de werkelijkheid. Dat die mensen zich niet van de wijs laten brengen door wat tegenargumenten is goed te verklaren, zo stelt Newheiser. De reden waarom ze geloven in complottheorieën is niet logisch en dus kunnen logische tegenargumenten ze er ook niet van overtuigen dat de complottheorie niet klopt.

Hoogstwaarschijnlijk geldt dit niet alleen voor een complot als dat in het boek de Da Vinci Code, maar bijvoorbeeld ook voor complottheorieën rondom 11 september. De wetenschappers zijn van plan om daar nader onderzoek naar te doen.