De cijfers geven aanwijzingen over de hoeveelheid gifstoffen in de gehele voedselketen.

Onderzoekers hebben hoge concentraties van kwik, arseen en lood ontdekt in bloedmonsters verkregen van witte haaien uit Zuid-Afrika. De hoge gehaltes zouden voor veel andere dieren giftig zijn. Toch lijkt de witte haai er zelf niet zo veel last van te hebben. “De resultaten suggereren dat witte haaien een fysiologisch beschermingsmechanisme hebben die de schadelijke blootstelling aan zware metalen vermindert,” aldus hoofdauteur Liza Merly.

Platform
In de studie vingen de onderzoekers 43 witte haaien en namen bloedmonsters af. “Om de monsters te verzamelen werden de haaien voorzichtig op een gespecialiseerd platform getild,” legt onderzoeker Chris Fischer uit. “Biologen namen vervolgens bloedmonsters en noteerden hun lichaamsmaten.” Ook werden de haaien van een merkje voorzien en vervolgens weer vrijgelaten.


Monsters
Het bloed van de witte haaien werd getest op de concentratie van twaalf spoorelementen en veertien zware metalen. En uit de bevindingen blijkt dat de gehaltes behoorlijk hoog uitvielen. Echter vonden de onderzoekers geen duidelijke negatieve gevolgen van deze zware metalen op verschillende gezondheidsparameters van de haaien. Zo lette ze bijvoorbeeld extra op de conditie van het lichaam, witte bloedcellen en de verhouding tussen granulocyten en lymfocyten. Maar deze leken allemaal in orde. Dit suggereert dat ondanks de aanwezigheid van zware metalen in het lichaam van de haai, dit geen nadelige effecten teweegbrengt op het immuunsysteem.

Wist je dat…

…onlangs het genoom van de witte haai volledig in kaart is gebracht? Het blijkt maar liefst anderhalf keer groter te zijn dan dat van ons.

Voedselweb
Wel geven de bevindingen aanwijzingen over de gezondheid van het gehele voedselweb. “Als top-roofdieren nemen haaien gifstoffen op via het voedselweb van de prooien die ze eten,” zegt onderzoeker Neil Hammerschlag. “Het meten van de concentraties gifstoffen – zoals kwik en arseen – fungeert als een indicator voor de gezondheid van het hele ecosysteem.” En dit heeft ook weer gevolgen voor de mens. “Als haaien hoge niveaus van gifstoffen in hun bloed hebben, is het waarschijnlijk dat andere soorten met hetzelfde menu ze ook hebben, inclusief vissen die mensen eten.”

De studie is de eerste die verslag doet van de hoeveelheid zware metalen in witte haaien. De gegevens zij daardoor erg belangrijk om een basislijn te creëren die als referentie kan dienen. Gezien het feit dat veel populaties grote haaien wereldwijd achteruitgaan, is het belangrijk om de impact van eventuele giftige metalen in deze populaties beter te begrijpen. Dat witte haaien een soort fysiologisch beschermingsmechanisme hebben ontwikkeld dat hen beschermd tegen schadelijke effecten van zware metalen, is alweer interessante stof voor vervolgonderzoek.