Dat scheelt in de toekomst mogelijk weer een ritje naar de huisarts.

Nu iedereen de kans heeft gehad om zich tegen COVID-19 te laten vaccineren, is het de vraag of het bij deze twee prikjes (of één Janssen-prik) blijft. Voor Nederlanders met een ernstige afweerstoornis zeker niet; bij hen valt binnenkort een nieuwe uitnodiging voor een coronaprik op de mat. En de Gezondheidsraad – die het kabinet over de zogenoemde boostervaccinaties adviseert – gaf eerder al aan te verwachten dat ook andere groepen op den duur een derde prik nodig hebben. De Raad denkt dan bijvoorbeeld aan de mensen die als eersten in Nederland zijn gevaccineerd: ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid.

Combineren
Die laatstgenoemde groep krijgt elk jaar natuurlijk ook een uitnodiging voor de griepprik. En zou het dan niet handig zijn als die boostervaccinatie met de griepprik gecombineerd wordt? Maar kan dat wel? Is dat veilig? En zijn beide vaccins dan nog steeds even effectief? In Groot-Brittannië hebben ze het uitgezocht. En het onderzoek wijst uit dat de vaccins veilig tegelijkertijd – in elke arm eentje – kunnen worden toegediend. En dat de immuunreactie op beide vaccins onverminderd sterk is.

Het onderzoek
Britse wetenschappers trekken die conclusie op basis van een onderzoek onder 679 proefpersonen. Deze proefpersonen werden in twee groepen ingedeeld en bezochten de onderzoekers drie keer. Tijdens het eerste bezoek kreeg de ene groep een tweede coronaprik en een griepvaccin. Tijdens het tweede bezoek kreeg deze groep een zoutoplossing ingespoten. De tweede groep kreeg tijdens het eerste bezoek een tweede coronavaccin en een zoutoplossing ingespoten en ontving tijdens het tweede bezoek een griepvaccin. Tijdens het derde bezoek werd alle proefpersonen gevraagd naar eventuele bijwerkingen. Ook stonden ze allemaal wat bloed af.

Bijwerkingen
Tijdens het experiment werkten de onderzoekers met twee verschillende coronavaccins en drie verschillende griepprikken. In totaal werden dus zes combinaties getest. En de resultaten zijn geruststellend. De meestvoorkomende bijwerkingen waren pijn rond de plek van injectie en vermoeidheid – en dus mild van aard. Sommige combinaties van vaccinaties zorgden er wel voor dat het aantal mensen dat minstens één bijwerking meldde, toenam wanneer de vaccins gelijktijdig waren toegediend, maar die gemelde bijwerkingen waren veelal mild van aard.

Effectiviteit
Aan de hand van het afgenomen bloed konden de onderzoekers ook vaststellen hoe effectief de immuunreactie was. En ook die resultaten zijn positief. De immuunrespons op zowel het griep- als coronavaccin had niet te lijden onder het feit dat ze tegelijkertijd werden toegediend.

Positief
De proefpersonen – die dus in twee armen geprikt werden – waren ook positief over de dubbele prik. Maar liefst 97 procent van de proefpersonen gaf aan bereid te zijn om in de toekomst in één afspraak twee prikken te ontvangen.

Al met al goed nieuws, zo vindt onderzoeker Rajeka Lazarus. “Door dit onderzoek hebben we vast kunnen stellen dat het mogelijk is om mensen middels één afspraak zowel tegen COVID-19 als griep te beschermen. Dat is echt positief, omdat het betekent dat er minder afspraken nodig zijn voor mensen die beide vaccins nodig hebben en daarmee maken we het mensen met onderliggende gezondheidsproblemen die meestal ook het griepvaccin aangeboden krijgen, gemakkelijker.”

Op dit moment is nog niet helemaal duidelijk of het nodig is dat het gros van de bevolking een derde (of in het geval van Janssen: tweede) coronaprik krijgt. De Gezondheidsraad liet vorige maand weten dat de bescherming die coronavaccins tegen infectie bieden, in de loop van de tijd voor sommige van die vaccins wel enigszins is afgenomen. Maar dat geldt niet voor de bescherming tegen ernstige ziekte; die is nog altijd onverminderd hoog. Vandaar dat de Gezondheidsraad op dit moment geen reden ziet om het boostervaccin breed te adviseren. Mocht in een later stadium blijken dat de vaccineffectiviteit tegen ernstige ziekte af begint te nemen, kan het echter nodig zijn om naast mensen met een afweerstoornis ook andere groepen uit te nodigen voor een extra coronaprik. De toekomst zal vervolgens uit moeten wijzen of zo’n derde prik voldoende is of dat het nodig is om de booster regelmatig – bijvoorbeeld jaarlijks – toe te gaan dienen. Als dat het geval is, kan het heel handig zijn als mensen die in aanmerking komen voor de griepprik – in Nederland zijn dat er al zo’n zes miljoen – beide prikken tegelijkertijd kunnen halen. En het onderzoek van Lazarus en collega’s suggereert dus dat die combinatie veilig en effectief is.