Het zou betekenen dat zo’n 780 miljoen mensen het virus al onder de leden hebben (gehad).

Officieel is het coronavirus SARS-CoV-2 nu bij bijna 35 miljoen mensen wereldwijd vastgesteld. Maar het werkelijke aantal besmettingen ligt veel hoger, zo vertelde dr. Michael Ryan – Emergencies Director bij de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) – tijdens een bijeenkomst van verschillende leiders binnen de WHO. “Onze huidige beste inschattingen suggereren dat ongeveer tien procent van de wereldwijde populatie door dit virus geïnfecteerd is.”

Het leeuwendeel van de bevolking is nog niet besmet geraakt
Als we ervan uitgaan dat de aarde momenteel zo’n 7,8 miljard mensen telt, zou dat betekenen dat het virus al zo’n 780 miljoen mensen besmet heeft. Het is een enorm aantal. “Maar wat het betekent is dat het leeuwendeel van de bevolking nog steeds risico loopt,” onderstreept Ryan. Hij benadrukt tevens dat de 10 procent een grove schatting is en dat het geschatte percentage mensen dat het virus gehad heeft, bovendien van land tot land en van regio tot regio uiteenloopt.


Grote verschillen
Want niet elk land is even zwaar getroffen door het virus, zo stelt directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus tijdens dezelfde bijeenkomst. Zo vindt maar liefst 70 procent van alle geregistreerde besmettingen en sterfgevallen plaats in slechts tien landen. En meer dan de helft van alle besmettingen en sterftegevallen vindt slechts in drie landen plaats. Te weten: de Verenigde Staten (goed voor bijna 7,5 miljoen besmettingen), India (meer dan 6,6 miljoen besmettingen) en Brazilië (bijna 5 miljoen besmettingen). Andere zwaargetroffen landen zijn Rusland (1,2 miljoen besmettingen), Colombia (862.000 besmettingen), Peru (828.000 besmettingen) en Spanje (813.000 besmettingen).

Basale regels
Ondertussen maakt de Wereldgezondheidsorganisatie zich grote zorgen over het feit dat het virus in tal van gebieden weer oprukt. Zo neemt het aantal besmettingen en sterftegevallen in onder meer zuidoost-Azië en Europa momenteel weer snel toe. En zeker nu op het noordelijk halfrond ook het griepseizoen – dat traditioneel al meer van de zorg vraagt – aanbreekt, ligt een overbelasting van de zorgstelsels op de loer. Maar het is nog niet te laat om het tij te keren, zo stelt Ghebreyesus. Hij benadrukt nog maar eens hoe belangrijk het is dat de basale maatregelen – regelmatig de handen wassen, afstand houden, in de elleboog niesen en hoesten, goed ventileren, thuisblijven bij klachten – zijn. Ook is een sleutelrol weggelegd voor testen en contactonderzoek.

ACT Accelerator
Verder vraagt hij nogmaals aandacht voor de Access to COVID-19 Tools Accelerator (kortweg ACT Accelerator). Een door de Wereldgezondheidsorganisatie opgezette samenwerking die erop gericht is dat mensen wereldwijd toegang hebben tot coronatests, -behandelingen en -vaccins. De samenwerking werd in april op poten gezet en landen hebben er samen al zo’n 3 miljard dollar in gestopt. Maar er is veel meer geld nodig, wil de samenwerking haar doel bereiken, aldus Gheyebresus. In totaal is er nog zo’n 34 miljard dollar nodig, waarvan op korte termijn toch wel 14 miljard beschikbaar moet worden gesteld. “De geschiedenis zal niet mild over ons oordelen als daaruit blijkt dat er biljarden dollars in binnenlandse steunpakketten werden gegoten, maar de internationale gemeenschap niet de middelen kon vinden om ervoor te zorgen dat iedereen gelijkwaardige toegang had (tot coronatests, -behandelingen en -vaccins, red.). Dit is geen liefdadigheid. Het is de snelste manier om een einde te maken aan de pandemie en de wereldwijde economie te herstellen.”


Over de ACT Accelerator
Landen, maar ook organisaties, kunnen geld doneren aan dit samenwerkingsverband. Dat geld wordt vervolgens ingezet om de ontwikkeling van nieuwe coronatests, -behandelingen en -vaccins een impuls te geven. Door de krachten te bundelen, wordt enerzijds voorkomen dat landen straks – als er bijvoorbeeld een doeltreffende behandeling of vaccin is – tegen elkaar op gaan bieden en de prijs alleen maar verder opdrijven. Daarnaast komt er door samen te werken veel meer geld beschikbaar voor onderzoek, waardoor zowel de ontwikkeling als opschaling hopelijk veel sneller kan verlopen. En tenslotte zorgt het samenwerkingsverband ervoor dat middelen eerlijk verdeeld worden en niet alleen rijke landen straks over sneltests, een vaccin of behandeling beschikken, maar het virus wereldwijd kan worden teruggedrongen.

De doelen van de ACT Accelerator zijn helder: tegen het eind van 2021 moeten er twee miljard vaccins worden afgeleverd op de plekken waar ze het hardst nodig zijn. Daartoe wordt er nu geïnvesteerd in de productie van meerdere veelbelovende kandidaatvaccins, zodat de productie ervan – zodra bewezen is dat ze effectief en veilig zijn – snel kan worden opgeschaald. Daarnaast moeten er dankzij het samenwerkingsverband in de komende 12 maanden 245 miljoen behandelingen – denk aan nieuwe, maar ook bestaande medicatie die ervoor zorgen dat mensen (sneller) herstellen van hun virusinfectie – geproduceerd en in lage- en middeninkomenslanden verspreid worden. Daarnaast wil het samenwerkingsverband in dezelfde landen half 2021 500 miljoen sneltesten beschikbaar stellen. En daartoe wordt er geïnvesteerd in de ontwikkeling en verspreiding daarvan.

In afwachting van een vaccin hebben drie zaken de komende drie maanden prioriteit, zo stelt Ghebreyesus: “We moesten de potentie van de ACT-Accelerator volledig benutten. Roeien met de riemen die we hebben. En solidair zijn.”

Wanneer komt er een coronavaccin?
Het is een vraag die mensen in toenemende mate bezighoudt. Eerst werd er nog gehoopt op het najaar van 2020, maar nu lijkt het begin 2021 te worden. Maar deskundigen sluiten niet uit dat het vaccin nog iets langer op zich kan laten wachten.