De laatste cijfers wijzen uit dat zo’n 3,4% van de geïnfecteerden overlijdt. Griep is in 1% van de gevallen dodelijk.

Sinds het coronavirus in december voor het eerst in de Chinese stad Wuhan opdook, heeft het zich in razend tempo over de rest van de wereld verspreid. Ook Nederland kon er niet aan ontkomen en telt op dit moment 24 patiënten. Wereldwijd zijn er in totaal 93.160 gevallen bekend en zijn er bijna 3200 mensen aan overleden. Ondertussen houden veel experts zich met het nog vrij mysterieuze virus bezig, waardoor we het virus en de ziekte die het veroorzaakt steeds beter beginnen te begrijpen. Bijvoorbeeld de overeenkomsten en verschillen met de gewone griep.

Symptomen
Het coronavirus heeft het vooral op de longen voorzien en kan bovendien koorts en luchtwegklachten veroorzaken. Hierdoor lijken de symptomen sterk op de symptomen die het gewone griepvirus veroorzaakt. “Zowel COVID-19 als influenza veroorzaken ademhalingsaandoeningen en verspreiden zich op dezelfde manier; via kleine druppeltjes vloeistof uit de neus en mond van iemand die ziek is,” legt hoofd van de WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus uit. Toch is het belangrijk om je te realiseren dat het hier om een ander virus gaat. “Het is geen SARS, geen MERS en geen influenza,” benadrukt Adhanom Ghebreyesus. “Het is een uniek virus met unieke kenmerken.”


Verschillen
Er zijn enkele belangrijke verschillen tussen het coronavirus en de griep. Ten eerste gaat de overdracht van het coronavirus minder makkelijk; mensen die geen symptomen vertonen, kunnen het virus moeilijk aan anderen overdragen. Het betekent dat het virus minder besmettelijk is dan de griep. Mensen die het griepvirus onder de leden hebben maar nog niet ziek zijn, kunnen dit namelijk wel gemakkelijk doorgeven aan een ander. “Dit lijkt dus niet het geval te zijn bij COVID-19,” zegt Adhanom Ghebreyesus. Daarentegen word je wel veel zieker van het coronavirus. “Terwijl veel mensen immuniteit hebben opgebouwd tegen seizoensgriepjes, is COVID-19 een nieuw virus waardoor nog niemand immuun is,” zegt Adhanom Ghebreyesus. “Dit betekent dat meer mensen vatbaar zijn voor infecties.” Het betekent dat het virus een stuk dodelijker is. Wereldwijd is ongeveer 3,4 procent van de geïnfecteerden overleden. Ter vergelijking, aan de griep overlijdt over het algemeen minder dan 1 procent.

Vaccin
Hoewel het virus zich snel over de wereld weet te verspreiden, is er op dit moment nog geen vaccin voorhanden. Daar wordt echter wel hard aan gewerkt. “Er zijn momenteel meer dan twintig vaccins in ontwikkeling,” verzekert Adhanom Ghebreyesus ons. Het zal echter nog wel even gaan duren voordat deze op de markt verschijnen. Allereerst moeten ze namelijk uitvoerig worden getest. En dat kost nou eenmaal tijd. De tests vinden in eerste instantie plaats onder dieren. Pas als de resultaten bevredigend zijn, kan er ook onder mensen worden getest. Naar schatting is een effectief vaccin al met al zo’n achttien maanden van ons verwijderd.

Uitdaging
De grootste uitdaging is het kiezen van het juiste eiwit of gen (afkomstig van het virus) waarmee het beste een immuunreactie kan worden opgeroepen die in staat is om het virus te stoppen. Veel vaccins tegen virussen bevatten het gehele inactieve virus en dat werkt in zekere mate. Andere vaccins bevatten non-virulente of verzwakte virussen en die werken iets beter, omdat het lichaam veel meer virale eiwitten detecteert. En wat voor het nieuwe coronavirus het beste werkt, kunnen we maar op één manier te weten komen: testen.

Voorraden
Hoewel de verschillen tussen het coronavirus en het griepvirus betekenen dat we COVID-19 niet op dezelfde manier kunnen behandelen als de griep, zijn er wel genoeg overeenkomsten zodat landen niet vanaf nul hoeven te beginnen. Hoewel dat hoopvol klinkt, maakt Adhanom Ghebreyesus zich wel zorgen. Dat komt vooral omdat de voorraden handschoenen, medische maskers, veiligheidsbrillen, jassen en schorten in razend tempo slinken. “Het aanbod van persoonlijke beschermingsmiddelen wordt in de weg gezeten door de stijgende vraag, hamsteren en misbruik,” zegt Adhanom Ghebreyesus. “Door de tekorten zijn artsen en verpleegkundigen slecht uitgerust om COVID-19-patiënten te verzorgen. Bovendien zijn de prijzen van chirurgische maskers zes keer zo hoog geworden, de prijs van ademhalingsmaskers is verdrievoudigd en jassen kosten twee keer zoveel. Het kan daarnaast maanden duren voordat de producten geleverd worden.” De WHO schat dat er elke maand 89 miljoen medische maskers nodig zullen zijn, 76 miljoen handschoenen en zo’n 1,6 miljoen brillen. De vraag is dus of fabrikanten aan deze ongelofelijke vraag kunnen voldoen. “We hebben overheden opgeroepen om fabrikanten te stimuleren om hun productie op te voeren,” gaat Adhanom Ghebreyesus verder. “Dit omvat versoepeling omtrent de export en distributie.”


Ondertussen neemt ook het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) maatregelen om te voorkomen dat meer Nederlanders het virus oplopen. Want ook in Nederland grijpt het virus om zich heen. Ondertussen zijn er 24 gevallen gemeld. Daarom roept het RIVM eenieder op om waakzaam te zijn, zeker als je recent in een risicogebied (zoals China, maar ook bijvoorbeeld Zuid-Korea, Iran en de regio’s Veneto en Lombardije in Italië) bent geweest. Ook als je hier niet bent geweest maar wel koorts ontwikkelt met luchtwegklachten, zoals hoesten, longontsteking en kortademigheid, dien je jezelf bij de huisarts te melden. Zodra het vermoeden bestaat dat iemand het nieuwe coronavirus onder de leden heeft, wordt er een test gedaan om besmetting vast te stellen of uit te sluiten. Ook kun je zelf heel eenvoudige maatregelen treffen om een eventuele verspreiding van het virus te voorkomen of beperken, namelijk door regelmatig je handen te wassen, te hoesten en niezen in de binnenkant van je elleboog en papieren in plaats van stoffen zakdoeken te gebruiken.