“Niet lachen,” zo waarschuwt missiemanager Alan Stern op voorhand.

Zojuist heeft Stern tijdens een persconferentie de nieuwste foto van Ultima Thule gedeeld. De foto werd kort voor de scheervlucht langs het Kuipergordelobject officieel aanving, door New Horizons gemaakt. De verwachtingen waren natuurlijk hooggespannen en dus voelde Stern zich verplicht die iets te temperen voor hij de foto toonde: “Niet lachen!” zo waarschuwde hij de toehoorders. Wat natuurlijk resulteerde in enig gelach, dat nog verder aanzwol toen de foto daadwerkelijk werd getoond.

Het wordt nog beter
En het moet worden toegegeven: het is nog niet de foto waar we wellicht wel op gehoopt hadden. Aan de andere kant: de foto is aanzienlijk beter dan wat we tot op heden hebben gezien. En veel betere, hogeresolutiebeelden worden morgen al verwacht.


Afbeelding: NASA TV.

Omvang
Hoewel de foto die Stern zojuist de wereld in slingerde, behoorlijk pixelig is, kunnen onderzoekers er toch al hun voordeel mee doen. Zo kan men op basis van de foto onder meer vaststellen hoe groot Ultima Thule is. Eerder werd het Kuipergordelobject op 20 tot 30 kilometer lengte geschat, maar de nieuwe foto onthult dat het object zo’n 35 kilometer lang is en ongeveer 15 kilometer breed.

Vorm
Daarnaast onthult de foto dat Ultima Thule een wat vreemde vorm heeft. Dat kan volgens Stern twee dingen betekenen. Het object heeft een pindavorm, waarbij het bovenste deel wat kleiner is dan het onderste. Maar het kan ook zijn dat Ultima Thule uit twee delen bestaat die zo dicht om elkaar heen cirkelen dat ze op de foto aan elkaar vast lijken te zitten. Hoe Ultima Thule er werkelijk uitziet? Dat weten we morgen!

Mysterie
Geloof het of niet, maar op basis van deze behoorlijk slechte foto kunnen onderzoekers daarnaast al een eerste mysterie omtrent Ultima Thule oplossen. Eind vorige maand bleek uit waarnemingen van New Horizons dat Ultima Thule niet de variaties in helderheid vertoonde die je van een roterend, wat langwerpig hemellichaam zou verwachten. En dat kunnen onderzoekers nu goed verklaren. Onderzoeker Hal Weaver legt het uit met behulp van een pen. Stel je voor dat Ultima Thule de pen is en je tegen de lange zijde van de horizontaal gelegen pen aankijkt. Wanneer die pen horizontaal van je wegdraait, komt er een moment dat je tegen de onder- of bovenzijde aankijkt. In dat laatste geval is er veel minder oppervlak te zien en zal er ook veel minder licht in onze richting gereflecteerd worden. Kortom: de helderheid van het object neemt af en loopt weer op naarmate de lange zijde van de pen in onze richting draait. Maar die variaties in helderheid zagen we dus niet. En dat komt doordat de rotatie-as ongeveer op New Horizons gericht is. De afbeelding hieronder laat dat mooi zien. “Er treden geen veranderingen in helderheid op, omdat we altijd dezelfde zijde zien,” aldus Weaver.

Deze afbeelding laat de langgerekte vorm van Ultima Thule zien. Het Kuipergordelobject draait om de denkbeeldige rode as heen en New Horizons kijkt tegen de bovenzijde van die as aan. Afbeelding: NASA TV.

Hoe snel Ultima Thule roteert, is in dit stadium nog niet goed te zeggen. Dat komt ook doordat we nog niet weten of Ultima Thule uit één of twee delen bestaat. Naar verwachting kan de rotatiesnelheid morgen of anders overmorgen worden vastgesteld, aldus Weaver.

Het beste moet dus nog komen. En de komende dagen, weken en maanden zal New Horizons ons ongetwijfeld blijven verrassen en Ultima Thule letterlijk steeds meer vorm krijgen. Wij kunnen niet wachten!